Aug 31, 2009

Hna hi a awm lo nge kan zawng lo

Hnathawh tur hi Mizoramah hian a vang tak tak em ni?

Post Graduate meuh zo tawh hian,"Hna hi a awm thlawt lo a ni, khalamah hnathawh tur minlo zawn teh" a rawn ti a.

"Vawi engzat nge interview i hmachhawn tawh, eng hna nge i apply ve tawh a?", ka ti a.

"Hetah chuan hna dilin awmzia a nei lo, tihpuitu ka nei ve hlei nem. Dil mah i la ka hmu chuang lo vang"

"Vawi engzat nge interview i hmachhawn tawh ka tia lawm?", ka han ti leh hram a.

"Hna dil chuan ka la interview lo" tiin min chhang dul ta raih a.

A ni dawn tak e. Kan ramah hian hna hi a vang em a hna zawng tur leh dil tur pawhin opportunities (chhum thim piah lama kawl eng) kan hmu pha ta lo niin a lang. Hetiang mi hi kan tam tawh lutuk a. Kal ngaihna hre lo, sawrkar nge dem tur mi thil ti thei tih pawh hre hrang thiam hlei thei tawh lo kan kat nuk ta ni mai hian ka hria a.

Kei pawhin tunge dem tur ka hre chuang bik hauh lo. Amaherawhchu, "Khawnge ke kan pen ve phawt anga, kawng laka hling leh kangthai te chu ka han hmachhawn teh ang" ti ngam thalai kan awm ta lo hi chuan kan zirna inpui (education system) leh sawrkhar ka dem rual rualin Siamtu in a duh leh duat taka Amah anga a siam, chhia leh tha hriatna a peka te hian kal ngaihna kan hre lo hi chu Keimahni hi ka indem lo thei lo a ni.

Keimah ah ka han inngaihtuah chhin a. Khawvel mite thiamna tehna lamah chuan pawl sawm pass degree zawng ka nei ve a. Tunah hna tha thawkin hlawh tam tak nen nuam ka chen e ka ti hauh lo. Amaherawhchu ka kalkawng ka chhui let hian vawi engzat nge mahni ke a ding tura ka beih a, ka chhungte chu sawi loh ka nu leh pa ngei pawh hrilh lo a kawng ka zawn thin dan kha ka ngaihtuah ve mai mai thin.

Chhungkaw harsa taka seilian mah ni ila, te ber nih manah ute ho Champhai zawl a inhlawh chawpa uniform man an tuak thin dan te chu ka thawnthu ngaihthlak ve mai mai thin a. Amaherawhchu ka rilru takah chuan,"Ka ke in ka la ding ve thuai ang" tih hi ka sawi nawn ka sawi nawn thin.

Septic tank paiha Aizawl a ka inhlawh thu sawi ka tum hauh lo. Pawl sawm ka pass hnu chanchin ka han sawi ve mai mai teh ang.

Pawl 11 ka nih hian lawng sipai hna ah ka tling ve hlauh mai a, sipai nih hi ka tum ngai loh avangin ka thulh san ta a. 12 ka zir laiin Future Vision Advertising Agency ah khan ka va interview ve leh tawp mai a. Mizo medium a lehkha zir zo ve ngat kha saptawngin ka va tawng ve bauh bauh a. Hetah erawh hi chuan ka thawk rei peih ta bik lo a.

Hetih lai hian Aizawlah ka u ten min chawm a, ka pa chuan civil services lamah lehkhathiamlo mah ni se mi hi a sawi hmuh ve thin a. Mah se, keimahin ka inchawm ve phawt ang tih rilru ka pu ran thin.

NDA ka exam ve ang chu tih beiseiin exam theih ang ang chu ka apply ve phawt zel a. Airman technical ah ka tling ve leh mai a. Lawng sipai pawh kan exam ve leh chhin a. Ka tling ve ve leh ta a. Vanduai thlak takin kum ka ruk then duh loh zarah NDA ah chuan ni 3 in ka kum a lo over ta si a. Lawng lamah ka classmate tling ve te an awm ve nen nu leh pate thu zawm zo lovin vai ram lam ka pan ta a. He tih lai hian kum 17 chauh a sin ka la nih!

Hetih chhung zawng hian ka thil tihah ka hlawh chham ngai lo. Hna ka han thawk ta cheng a, hmasawnna kan lo duh a. Officer kum thum ngawt mai ka bei leh ta a. Vanduaithlak tak bawkin a tawpah ka tling zo lo leh thin a. Tum ang chuan thil chu a kal ta duak duak hauh lo mai a. Mah se, ka bei ve phawt a ni. Khatih hunlai khan thla 6-8 vel tuifinriat lamah ka pil bo thin!

Eng vang a sawi nge ka nih chiah chu ka hre lo na in, ka thil tihna kawngah kawng sir atangin ka thlir mai mai lo a. Ka tem chhin ve phawt thin.

Sipai lubawk ka nih laia ka la hriat reng mai chu Cochin a ka awm laiin tlangval pahnih Cochin University a zir tum hi ka leave haw lam nen relah kan chuang dun a. Unau an lo ni a. A nau chu Chennai lama BA zo tawh hi a lo ni a. Mizote kan lo in ngaihtlawm zia hi ka ti thin.

Admission an lo khar tawh si a. Min buaipui thei lawm ni? tiin min han pur ve deuh a. Pawl sawm pass nih khan awmzia a nei tawh lo. University Registrar thleng chuan ka be kual ve ta vak mai a. An fel khawp mai a. Mah se, deadline a pelh miau tawh vangin kei pawh chuan eng ka sawi chhuak ta bik lo a. Mi biang biak kha zuk han hreh tlat a maw le?

Amah chu mifel tak a ni a. Hmanni ah Orkut ah min rawn invite a,"Min la hria em? Switzerland-ah ka awm tawh a" tiin lawmthu min rawn hrilh mai chu a lawmawm ka ti khawp mai.

Ka thalai pui tam tak ten a, hna avang, engmah beisei a awm lo ti a mahni in kila an tawm thap mai han hmuh hi chuan ka thin hi a khei thin mang e. Eng hna nge thawh tuma i beih ve tawh? Eng thiamna nge zir chhuaka kan inhriat a mi kuta kan la innghah tlat a, kan politician te kan lo dem ve em em ngawt zel le aw! tih hi ka ngaihtuah thin.


Aug 13, 2009

Zalenna kan tih hi eng chen chiah nge?

Lal thuhnuai a awm peih loin khawvel hmun hrang hrangah helna a chhuak a, an lalte an paih thla a. A aiah mipui rorelna, mitinte intluk tlanna leh zalenna kawl an tih chu a lo eng a.

Mihringte hi awp beh do ngar ngar ti i la kan ti sual tam pui awm lo ve. Lal thuhnuaiah chuan Lal duhdan ang khan rorelna a kal mai a. Amaherawhchu, lal fing leh fel chuan a mite duhdan in ro a rel thin.

Ram, hnam, khawtlang leh kohhran/ sakhua in kalphung inenkawl dan kan nei pit pet a. A tlangpui thuin mipuite hamthatna beiseina nen dan leh dun te zam a ni thin.

Kan tunlai khawvelah zet hi chuan mipuite hian mimal duhdanin kan rel ta nge ni a, mitlemte duhdan kalpuiin zalenna, mimal zalenna hmingin duhthal a inlu lin vek kan tum ta pawh ka hre thiam chiah lo e kei mimawl hian.

Chennai a college pakhatah chuan T-shirt nghawngzau lutuk hak khap a ni a. Ram pum huap deuh thaw in demna thuin a deng zui nghal a.

India ram school thenkhatah mobile phones hman khap ani a. Nu leh pa te thlengin, media ho zarah, kan fate mobile tello a an khawsak theih loh zia kan tlangau pui leh a.

Tun hnai te maiah khan Tata Institute of Social Science (TISS, Mumbai) ah chuan hostel a awm hmeichhe tan zan dar 12 leh a chanve pelah khawilai vah khap a ni a. Zirlai leh zir chhuak tawh ten media lamah Institutes authority an dem leh chiam mai bawk a.

Nikum lamah Pune a farm house pakhatah thalai rual 200 chuang zet mai party chu police ten an man khawm thut mai a. Jail an han pan diah diah chuan kan social activists ho leh nu leh pate (mi lian tak tak te) chuan, "Police hoin an kuang lo an nawr ani, tih loh tawp tur an ti a ni" an tia. An au ring leh hle bawk a.

A dang pawh a la tam ang. Kei ka zawhna ve chu zalenna, mimal zalenna kan chawisan em em hian eng chen chiah nge maw a huam le? Khawtlang leh mimirin tha, niawma kan ngaihbak pel te leh zel pawh hi mi pahnih khat lek vangin pawmzam theih leh en mai mai turah kan chhuah zo dawn ni te pawhin a lang ta e.

Roreltu tan hian a luhai thlawk dawn thin mange aw!!!! Min venghim turin kan duh si, kan tana tha turin kan duh si, mah se a kalkawngah lo awm palh i la kan kher leh nger nger lawi si hian ngaihtuahna a ti thui ka ti thin.

School kal ni na na na khan T-shirt nghawng zau em em hak kher kha atul em? Mobile hi India a rawn luhna la rei lo a sin, naupang lehzel chu a telloin sikul chhungah na na na chuan an awm thei lawm ni?

Zan taireka khawpui pawna ruihtheihthil nena party luih luih kha dan hian phal ta se la emaw kan duh dan dan hian awm i la chu a au ring tur tura chu keimah ni tho hi kan ni ang em?

Hmanni lawka zirlai zanlaia thiantena an pawngsual laia sikul mawhpuha dem chiam chiam tu te khan an lo him theih zawk nan zanlaiah chuan khawlai tei suh u tiin zirlai te kha thu lo pe ta pawh ni se la enge a pawi vakna awm? Kan duh bera chu zirna kha a ni mai a. Zanlai pel pela zirlai leng chhuak fate hi kan nei fur duhin ka ring lem lo khawp mai kei chuan.


Kan mamawh leh duh te hi a va han chiang lo tak thin em! Tun thleng hian kei zawng thil chhia leh tha hi ka la man ve tak tak lo a ni e.

Aug 5, 2009

Misual.com vangin

Thil ziah tur i han ngaihtuah a, i rilru in a thupui tur i han tin zawn a. I lehkha phek i han phah a, i kawlawm i han lek kang a. Tlar khat, tlar hnih,..... para khat ah a tawp zel mai bawk si a. I ngaihtuahna i han sang phek a. Engmah a lo luh belh chuang bawk si lo.

Eng tin nge i tih tak ang le?

Hetiang dinhmuna din lai pawh hian Misual.com han hawng i la. Pu mzvision te, Lily_Parmawia, Xaia, Pi Irre, funny te leh Pu Zorunpuia te ho te, Pu burgerstud2005 te, kanidar te leh misual sawi a sawi hmaih chi miah loh Aryan a leh Pu H.Vangchhia te ho han hming indawt thla a han hmuh hi chuan nun khawharna zawng zawng hi a reh ta duak thin a. Kan khi khi mai thin zawng a nih hi maw ziah tur leh comment ngaihna hriat ve miah loh pawh hian!

Ma thei lovin nitin ka misual ziah thin a. Eng em em sawi tur hre ve mah suh i la, mite zarah kan hriatna erawh a pun ve hret hret loh pawhin ngai chu ka awh reng bik lo in ka hria. Tisa takin mi ramah cheng rih mah i la, he misual.com hian rau-in (eng rau nge phei chu ka hre law!) kan ngaih Zoram lamah min chen tir delh delh thin.

Mi chuan website dang leh blog hrang hrang atangte in an rawn thawh khawm thin a. Kei erawh zawngin Misual.com a tun hnai a topic thenkhat a ka comment na ka rawn thai lang mai mai teh ang.

Sex hian min awp bet ta mai em?

#12 : “Keini zawng kan hmuh leh kan hriat te hi sawi lo thei kan ni lo” tih ang vel a ni e. Kan hmuh ve reng si a, kan hriat ve reng bawka kan chhiar ve reng bawk si chuan kan sawi ve mai loh nakah. Kan sawi kan sawi te chuan kan ngaihnep loh nakah! Kan ngaihnep te hi chu a nung emaw a nunglo emaw kan kalpah mai mai thin zawng a nih hi maw!

Congress kan sawi luai luai a, kan ngainep chhunzawm a. MNF kan sawi leh luai luai a, kan ngainep leh zui mai bawk a. Sakhaw lamah pawh chuti bawkin. Rawn lar hluai leh mitin ka luah tu hi chuan sawiselna an tawng leh thin a nih hi maw! Kan hriat ngai miah loh leh kan la chenchilh loh thil mah kan ngai nep leh thin si a. Hmasang a ta tawh kan lo tih ve thin hi chu, ngaia neih chin te awm ve bawk ang chu!

Hmanlai ah pawh khan lam hla takah awm bo ve in, nula leh tlangval awm no tak tak eiin tha bawk si kha inngheng rial hian pindan inep khan lo mu ve thin se la emaw hmanlai khan TV ah te khan mi inchuks leh inthepthual vel kha lo thlir lo thlir ve thin se la chuan thil thianghlim tawntaw ah chuan an lo ngai bik kher nang! Sawn thlaka cheng 40 chawi kher ngai lo khan sawm li aia tlawm zawk leh tlang than ngai lo mum ei tur te kha lo zuar ve tawh se la chuan an ti ve thin tho lo maw?

Khawvel inher danglam hi hriatthiam chin kan nei ve dawn lawm ni? Nge ni a, vairamah zu zir ta la, thil tha chuah rawn zir chhuak ang che aw tih emaw internet ka pe che ang a thil bawlhhlawh chu en suh ang che aw ti ringawt la vairama i fate nungchang i hriat loh leh room lehlama i fapa/ fanu in enge a tih thin tih kha i hriat si loh chuan emaw hre reng chung pawh a zirtirna tha i tuh theih si loh chuan heng te chu kan hmachhawn tur a ni lawm ni?

Hmasawnna zawng zawng hi tha vek mah se a hun lai a zir a ngaihtuah nawn ngai te pawh a awm ve bawk. Hmasawn hrim hrim duh a, thil dang kan hmuh kan thin hian hmasawnna rah peng thil tha lo a rawn keng tel ve reuh a. Kan lo la inrin si loh chuan min vaw let ta thin a ni.

Chhungkua leh khawtlangah zirtirna fumfe kan nei thei tawh lo zanwg a nih hi. Hmasawn duh luatah nu leh pa saptawng a mik a mak hre lo pawhin fate sap sikul ah kan han dah ve tawng a. Fate lahin sikula kan zir Mizo tawngin let thiam suh i, nu leh pa pawhin han sawi pui dawn ngial mah se tih ngaihna awm si lo. Chhungkaw inbiak pawhna hun tha leh hlu CHAW EI DAWHKAN kan kil ho pawhin mikhual awm khawm ang maiin kan thu liam ve ta mai mai zawng a nih hi maw.

Nu leh pa pawhin tih dan phungah neih ve kan tum mai a. Fate ho lah hi kan han lian deuh a, peer pressure leh environment a lo dang a, chhungkua a Pathian thu awih ang che tih chauh kha chu a lo tawk ta lo thi a nih hi maw aw…. tih hi kei misaul ngaih ve dan a ni.

Hmasawnna chu chhungkua atanga intan a ni tur a ni. Thenawmtena TV leh Fridge an neih vang ngawt a nei leh nei lo a kan lo ba thla ve zen thin te leh nitin inhlawhfa chunga computer nen a in hun ve phet kan tum te hi ngaihtuah nawn a ngai. Thil reng reng hi chu a tha vek. Mah se a hmangtu tur ten a hman thiam hma a a tharlam leh tha ber ber kan inchhawp chuan kan hman thiam meuh chuan a lo chhe hman tawh thin. Chuvangin second hand chhe deuh emaw atanga bul intan hi kan zir ve a tul tawh.

Sex a ni emaw, rel kawnga ni emaw, infra a ni emaw…. a in ang khat pet pet viau a kei misual hian ka hriat tlat chu le……


Tlawng Khuah leh Rel kawng

#7 : 2014 nghak pawh mai teh ang u. Hemi hma hian eng tin nge kan lo in ven fimkhur ang a. Pawn lam mite hnathawh dan turah te, an rawn ken luh turah te… sawrkar hian MoU a sign sa leh a sign leh tur thleng hian i khel tawh zawk ang u.

Hna tau tet tur hi keini aia mi dang hlawk pui tur an awm ang em? Hlawkna Zofa te chan ve turah hian a hausa leh awmthei deuh te tan chuah em ni?
Sairang thleng chuah a rawn luh dawn chuan…. hlawkna tel tu tur kan lo neitu te tan hian an khua atanga Sairang thlenna kawngpui te atha hman dawn em? Nge darkar khata km 10 chuah a kal bek bekin an thlen pui dawn?

Kan thlai thar ve te hi… cold storage leh packaging lam te thleng hian hnam dang mi kan chaw lut dawn em? Nge keimahni mi te ngei hian an chang ve ang a, chung mite chu pawn lammi te a puih thin ang tho hian sawrkar hian tax break leh power subsidy thleng hian a phal ve tho ang em?

Kan cottage Industries ho te tan pawh hian an mahni duhthal in an zuar chhuak ve ngawt dawn nge Sawrkar hian marketing lamah engtiang takin nge hma alak pui dawn tih te leh…. chuti ni lo hian khawi lai Marwari kal tlang lo khan a theih loh leh ang em?

Kan ILP te hi immunity fihlim a ni thei dawn ang em? Immigration problem lam te hi… engtin nge ni ang? Hausa ai mah hian rethei in min pur dawn si a.

Tuna, arms smugglig route kan ni mek te leh drug trafficking lar mek zel te hi hetiang a kalpawhna a lo awmsam tak hian eng tiang dan nge kan siam dawn? Assam ho dan kan hman na te hi a rei tawh in ti ve em?

Human trafficking pawh a lang ve ta zauh zauh maite leh AIDS hluar mek te hi he relkawng hian enge nghawng a neih ang!

A la tam thei ang. Chhun chaw ei zawhah chuan rilruah a lang kim vek thei tlat lo….
Kum 5 kan la neih chhung hian sawrkar hian heng isssue te hi a en dawn em? Rel kawng chuah ni loin ZOkhawthar International Trade Centre te, Koladan Multi Modal Project kum 2011/2012 a zawh mai tur te pawh hi i ngaihtuah tel teh ang u???


Hnam humhalh tum dan

#37 : Pawl zawng zawng hian tum an nei vek a. Ultimate goal ah chuan hnam humhalh leh nunze mawi chawisan ni theuh mah se kan kal dan a in ang hauh lo a. Mizorama pawl tam tak (political party tiamin)hi chuan branch an han din tawng a. An dinna lam ah khan enge an tum lam hi chu kalpah hian an sawi mai mai a.

Entirnan, MZP leh MSU te pawh school tam takah chuan inthlanna te an va buatsaih tawng a. An constitution tak ngial pawh chhiar chhuak lo kha hruaitu an ni ve leh mai bawk a. Khatiang deuh bawk khan pawl dang dang te pawh. General Conference nei eng ang mah se, an pawl thil tum vuana te chauh kha member an nih thin loh avang in an hmalakna pawh a hrang ta nuaih thin a nih hi.

Kan pawl din te hian a han huam zau thei laileng khawp a. YMA a vawite khat pawh thlan lai lo va, mithi lumen na a tlaivar lo…. kalna a pianga sawi chhetu leh kuang man khawn pawha pe tha duh lo pawh kha a thu chuan YMA member an ni tho zel mai a.

Hotu nih kan in chuh a. Nuam kan ti a. Hruaitu nih awmzia hi kan inzirtir lo reng reng. Hmanlai chuan Zawlbukah Val Upa te kaihhruaina hnuaiah an training tak meuh meuh a. Val Upa an lo nih ve meuh chuan an mawhphurhna an hai ngai lo. Keini ve chu kan lungawi lo a, pawl dangah kan pem a, kohhran kan sawn a.

Hei hi tunlai miten a kan hmaih len ber a ni. Hotu ni lo hruaitu chher chhuak tur chuan kha pawlah khan a inhnim phum ve a ngai. Chiah zeuh chauh kha a tawk lo. Va sawi hmuh a, lo kaihruai ve phawt la tih phei chu chi loh hul hual ani.

Kan NGO tam zawk te khi ennawn ngai tak an ni. Chhungkaw business te pawh a ang lek lek hlawm a ni a then hi chu. Director matric pass lo te, chhungkaw eizawnnan a hmangta mai mai te, survey tak ngial pawh nei peih mang lo, report mak sak tak tak thawn ta mai mai te pawh kan awm teuh nia. Kan tum hi kan thelh thin a ni.

Hnam humhalh tur chuan hnamah kan chian a ngai. Kan tobul leh kan pipute values and beliefs, a tha lo lai paih thla a atha lai chawi nung zel tur chuan kan hriat a ngai a lawm.
Kan member te tih lawm nan, ruaitheh, picnic kan ti awl lo a. KTP thleng hian “member kan tlem tlat, a happenings lo tlat, hawh teh u Bon fire i siam ang u lah khawlai mite pawh kan hip deuh mahna” kan ti ta nih hi. A hlimhlawp lai chiah chen a, a harsatna laia mawhphur tura sawm chhuah zawh loh tur member zui tu hi kan thahnem ta lutuk a ni e.

Thingtlangah MZP Branch i han din teh ang kan tia. Kan hruaitute khaw chengker tak takah an han zin chhuak a. Letter Head in thil a tih theih zia leh Aizawl lam hotute thu lo ngaichang tura tihna bak hi an hnutchhiah ngai tlat lo a lawm. An haw ta cheng a, an branch thar a hruaitu kha chuan zirlai zawng kha chu member ah a ngai ve hmiah mai a.

Letter head chu a siam tir ta ngei a. Sub- Division leh Dist. Hqrs office hrang hrangah kal kualin hna an han dil a. An dil hmu ta chenga zunin sa tur khan vai mistiri te kha an man khawm leh ta mai mai a. Hlep hlang a ni mai. Zirlai pawl hruaitu te chu zirna lama thiam tak leh hmalam hun beisei awm tak aiin a hminga admission ti ve mai mai, zir peih si lo mi ti ti zara a thawi a lo hre ve teuh leh sawi chhawng thiam tawk vela hawi harh kha kan hnut chhiah ta thin a. Hmalam hun kha a thim duh lutuk.

Member a te kha chian a ngai a lawm. Mizo ka nih vang ngawt emaw, kum 60 hnuai lam ka nih vangngawt e maw, a hminga kailo a sikul tala ka lo kal ve tawk tawk vang emaw khan eng pawl emaw member ka ni ngawt thei lo reng reng. He pawl hian enge a tum? Ka rilrem zawnga ni em? Emaw hruaitu te lam pawh hian tu tu te hi nge ni kan ngaihdan min tawmpuia, min tawiawm tute tih hi kan chhut a hun tak meuh meuh ta!!!

Ro em em lai pawh hian eng eng emaw ni hi chu Misual.com vang hian a mahin a rawn intum chawp fo thin! (Zo bloggers misual ve lo te tan.. hi hi.... hi hi!!!)