Dec 19, 2008

Retheite chhanchhuah nan NREGS nge NLUP?

Politics hi ka hua! Hmanni a ni za inhlawhna(NREGS) a ka va tel ve thu thianpa Rairahtea ka hrilh phei chu "Politics lam hawi hian rawn ziak ve tawh suh, i eiru" min lo ti nia.

Thil dang engvak ani law! Hmanni a niza in hlawhna a  ka va kal ve chu.... A thalai lai kha an that chhia a, nu leh pa deuh hlir khan hna zu han thawk a maw le! Unemployed hi tu zawk nge ni ta ang te ka lo ti mai mai a. 

Chumai bakah thawk miah lo khan ni sawm hlawh te  kha an la a ni li hlawh khan JCB te an laih tir vel a ni awm e! Thawh loh hlawh hi kan lo  lawm tlang a ni ang e! 

Nlup in min hmchhawp lehnghal a! Nuam dawn rep rep mange! NREGS ah pawh sawrkar hnathawk pawh a thawk thei vek a, rural tih hian Town hi chu a huam lo turah ngai mai i la, Champhai khawlaili ho pawhin an thawk ve tho sia!

NLUP kan han dawng a nga, a hausa sa khan an dawng leh hmasa in an ring ngawt a. Retheite nge hlawkpui ang hausa te. Rethei te chuan inchawm  nan leh intun nun nan an lo hmang pawh a ni thei e, hausa ten a an kawng tur an tih pin sak tlat chuan a rethei thei kha an mang ang leh dawn a  ni si a.

Vairamah sawhthing kg 1 cheng 45 ten kan han lei a, Mizoramah thawnchhuah theih lohin Vairengte ah a tang hnup ai bawk si a. Sawrkar khan leisak lo mah se, han sumdawntir ve mai awm hi a nia! T^i khan a hausa deuh ho khan tlawmtein an khar chhawng leh a. A hausa te an hausa thur thur reng mai dawn anih hi!

Kan thu khel a ho sawt e mai..... kar leh lamah krismas chibai ka la rawn buk hlawm dawn che u nia!

28 Dec hian Nano Car kha hralh chhuah a ni dawn a, kei ka piancham a lo ni ve kher bawk nen! Ka tlawm tawlh tawlh tih a entir miah lo ania!

Dec 3, 2008

INTHLAN REVIEW- Zoram atangin

Aizawl a tangin kan khaw lam hawna tur ka hmu lo tep a. Party ho motor a han chuan ve mai kha chu zia lo deuh in ka hre sia. Atawpah Tiau Sumo ah Cheng 350/- chawiin mi refund tur  ka chang ta hlauh mai a. Km 194 chuan manah 350 han pek chu to ve khawp mai!!!

Hlauh ang em em chuan kan bialah chuan thil thleng a awm lo a. Amaherawh chu inthlan dawn zan kha kei pawh khawlaiah zan tairek thleng ka teihawi ve a. MNF leh Congress  pawisa sem tum in um kawi vel an hmuhnawm khwp mai. Sum anlo la ngah  khawp mai. UDA ho erawh an bukte a thingpui pawlna tur pawh an neih loh avangin an leh awl phian a. Retheih zarah an hmingtha  khawp mai.

MPF ho in an thawk tha khawp mai a. Amaherawh chu mipui te  bawk hi a ni la chiang lo ni! Sum dawn tum kan lo la tam e mai.

Kan khaw thenawm pakhat ah erawh chuan party pakhat chu anmahni leh anmahi an in sual tih thawm te ka dawng thunga. Mipuite hian kan hnam thatna ai chuan mahni pum kan lo la hmangaih zawk hle mai tih a lang.

Nula Mahmingi  vote tum an tam a, Pu Zorama a khing tla thei emaw chu!!! Kei ni bial hnihah chuan Congress ho an inring ber a. MNF an thawma zawi phian. Pa pakhat chuan sum sem chung changah, "MNF ho chinthar, Congress ho expert na ati" an hmuhnawm khawp mai. 

Tu pawh hi tling ta se la, mipuite hian kan khalh thiam loh chuan kan chawh tho tho dawn! 

(Champhai chu a vawt tawh lutuk, vote tih ai kha vawt tih a awl tlat!)

Nov 28, 2008

Vairengte Check Gate

Ka vanduai thin vang nge ka hre hauh lo a. Pawisa neih loh vang te pawh ani ang a. Haw apiang hian rilru ril rem loh zawng deuh te hi ka hmu thin a. Ngawih bo pui hi har ka ti thin. Thlawk ve thei ni ila chuan ka pumpelh ve mai chu a ni awm si a te ka ti vel mai mai a.

Kum dang ang bawkin 26 Nov khan Guwahati ka thleng a. Bus ka chang lo. Sumo a kal hi ka huphurh khawp mai a. Ticket pawh la lawk lo in kan bazaar kual phawt a. Tlaiah Mizoram House kawtah kan phei a. Ticket a chhuak hmasa ber tur a mi chu kan la ta ngei a. Kan in load fel vek tawh tihah. "In chuanna tur niloah kan dah palh che u a" an rawn ti a.

Kum dang ang bawk! Thin kha a rim sa tun mai a. Hmanah dar zan dar 6 a chhuak tur ka la ve a. Min sawn kual min sawn kual a, zan dar 11 ah kan chhuak tawh bawk a. Chuan, ka han sawi ve dawn a, refund a lo theih loh vel an ti. Chuan passenger pawh awm loin keini pathum te chu sumo sumdawng bungraw phurah min thawn ta a. Dar 8 ah kan chhuak thei ta tawk a.

Hei hian, kan Mizoram sawrkar min mawhpuhtir a. Khualzinte hi sumdawngte zara kal ve thei tawk dinhmunah min dah ka ti lo thei lo. Bus kan neih ve chhun lah chu Wed leh Fri ah chauh a la kal zui a. Sumo lah chuan timing a neih loh mai bakah ticket a vehicle no. min pek te lehzelin awmzia a nei thei lo chu a nia. Kan va han rethei tak em? An sawi ang a awm mai a ngai. State Road Transport Corporation fel tak te hi nei ve ta i la chuan aw!!!! ka ti vawng vawng a.

Muang tak a tlan nak a laiin, zu thukru in vawi hnih min din khawmuan pui leh a. Passengers te pawh min rawn miah loin, kan Sumo dang umphak a te nen a inthurualin Bairabi lama Excise hel hi an lo tum a lo ni a. Motor danga chuang kha pa zahawm ve hmel tak tak kha an ni si a. Zuk sawisel ngam miah lo a drivers ho bulah khan. Mizo te hi chu kan in hmaizah a nia!!!

Kei ka sual a chhuak leh ta pek a,"Kawng pangaia kal man ka pe a, kawng pangai ah lo chuan ka chuanna chu a kal lo ang" ka ti ta a. Min melh rum viau na a, min hnial zui ta bik lo a.

Vairengte ah Excise ho gate ah min lo ti ding ngei a. Min check uluk viau a, an lepse hneh viau a. Mah se, an man thei ta lo a. An hmu ta lo anih chu! Ka bungrua erawh min hawn tir kim vek! Ka heh hmel deuh an ti aniang. Darkar chanve chuang min check hnuah chuan bungrua pawh an remtha leh thlap a, tichuan min chhhuah ta a.

Vairengte ah tinreng bai leh hmeh hming ka hriat ngailoh tui deuh deuh kha kan ei ta teuh a. Kan ei zo chauh a, Taxation ho check gate ah min lo check leh ta a. Hetah hian ani ka thin a rim zual ni. Ka sawi tawh ang deuh khan, sumdawng bungraw zinga tel ve kha kan ni a. Way bill a fel lo. A fel zing a mi eng thlai chi emaw ni pack tam deuh kha

An nula khan ka ching dawn te a ti vel a. A la, ka thianpa ngaihdan anni ta lo, "Mi bungrua ania, i man duh a nih leh man la, khatia lak ngawt kha a thiang lo" a ti. A thinrim vel.... "Lehkha intithiam si inva mawl hlawm ve, sample ah ka la thiang" te a ti vel.

Ka ngawi mai mai na chu ka thin a so tep a ni. Taxable Items tih awmzia te a zawt vel a ka thianpa chu! Tichuan, Gas Stove thhree burner a hawn ve pawh chu Reciept nen uluk takin a check phah ta a. A pangpar chi lakruk pawh chu titau zet hian a rawn vawm phei ta a. Ka thianpa chu inti fing takin ka hau a, " I ta pawh a nih loh kha lo inrawlh ve suh" tiin.

An han inti fel tih vel chhung chu darkar khat a zo der nia! Hun hlut zia hi, nili vel kawnga thang tawh hnua hetiang a buai vak hi chu thin a rim ve duh khawp nia.

Heta ka rawn sawi tum zawk tak chu a point in pe ta mai ila-

a) Check gate te khu hmun khatah ti thei se la, chuan an check rual thei anga. Kan hun a hek lo zawk ngei ang.

b) Excise te khuan an man fo a, engati nge case an file loh a, unclaimed? an tih zel. Keini tan chuan kan hun a hek lo a kan lawm a. Mah se hawn risk duh tan khan a hlauhawm loh lutuk. An man leh za/hnih khat hlauh, man loh chuan hlawk tawkna kha ni miau a. Ngawi reng in an la a min chhuah leh mai thin khu an tih tur dik tak ani ang em?

c) Taxation ten an hna an tlin a a lawmawm. Mah se, helam a office a thu a way bill siam tu te hian sumdawng liante bungrua lo lut hi a value dik takin ziak ta thin se. Ghy karkawng a sumdawng tenau ve tak tak te bag khat mansak tih vel ai chuan a hlawk zawk angem?

d) Ti leh teh ang. Engah nge Excise, uniform ha zawk pawhin an bungrua hai lepse te an rem khawm leh thei a. Tax. Dept a thawk te hian an bungraw hlan thlak te an rem that ve leh loh! Ka sawi chu an la thinrim zawk lehnghal a. An rem tha/ hlang chho lo chiang kher mai.

(Thinrim burin zanah Aizawl ka thleng a. Bawngkawnah ka chhuka Taxi ka la a UDA nge Congress tih ri ka hre hmasa ber nia!Ka chhuahsan tak Mumbaia ka ka thenawm ah lah chuan an lo inkap ber ber bawk si a. Terrorists ho hi ka vaw duh hial ang! Ka nun hi min ti chep lutuk. Rail a kal dawn in vawi sawm inngaih tuah a ngai a. Cinema hall bul kal hnaih ngamawm tawh bawk si lo. Dustbin ah lah chuan bawlhhlawh paih i la, thil kan ti puak ang tih a hlauhawm bawk si.)








Nov 23, 2008

Meeting the Sandman!

In the late 2006, as usual, I was surfing the net (my only true companion!) searching for anything and everything about MIZO posted in the internet. Google... Google.. then I got this links about racism, particularly about Chinky issues (Chinky-What me insult?)! That's the first time I religiously started folowing his blog (Illusionaire) though I had visited his blog before. He just simply rock!

His pioneering efforts in bridging the gap between the Nort-East and the mainstream India and his announcement to the world that there is a tribe called Mizo in the far side of the world are just great! Through comments, we started talking. Though we are living in the same city, job differs, area wide apart, we had had many a time failed meetings in this Maximum City.

Yesterday, D-day came as it was the last day for me in this city for this year as I am going home, Mizoram.
Place: SoBo(South Mumbai)
Venue: G***l Restaurant & Bar (Bar in small)
Time: 2110 Hrs IST
At exact (I didn't remenber the exact time) .... hrs, Sandman entered with a bouncer no... he's one of our community near-celebrity whose bag is half full of not-so-good script from Bollywood like a Thai Police role who'll be ever chasing the villain throughout the movie! Lol...

Then our time started, and over a cup of strong coffee, we shared our ideas on different topics, from racism to Students' Union, from colonial hang-over to beautiful babes then to football! (Sorry, Arsenal's a loser !!!)

We could not stopped the clock ticking and it struck 0200 Hrs and time to depart.

(A then kan la tho lo a, chaw ei a hun tawh tlat mai ril a tam lutuk, nizanah chaw kan ei lo a!!! tsk tsk..... A ngai te bawkin zanin dar 8:30 ah Howrah lam panin ka in hnuk chhuak leh bauh bauh dawn a nih hi! Mizoram lam atang te pawhin update kan tum aniang chu!

Kei chu ka hawng anga, inthlan hunah Pu Thena bialah vote thlak turin ka kal mai teh ang,mi dang vote tur ka hre lo tlat mai!)

Nov 19, 2008

Pu Thena'n a ko kir!!!

Kei leh Politics tih August thla a ka ziah lo chhiar chuan Pu Thena leh kan chhungkaw politics chu in hre tawh ah ka ngai a. Hlauh ang ngei ngeiin ka pa retired tawh pawh Pu Thena a din leh meuh chuan zanlaiah te a lo campaign awt awt mai a ni awm a. Chutih laiin ka u ve thung chuan Kolasib lamah Congress tan a lo campaign vel mek bawk hi a ni awm a. AMGUA a ti emaw niah hruaitu niin Unemployed hoin Pu Hawla an thlawp a ni awm e.

Chhungkaw khatah mah politics a phir chuan veng, khua leh Mizoramah chuan a va han in kawkalh awm hlawm awm ve ka ti mai mai a. Kei chu ka la inngaihtuauh mek a, Zo netizen zingah UDA an tla na hle in a lang a. Theih anga lo chik ve in inthlan boruak ka hmuh dan ka lo hrilh mai mai ang che u...

#1. Angai te bawkin Ratu Pastor nupui vih leh Zoram politics kan inzawmtir leh ta talh mai. Dik maw dik lo maw? Hnam thisen chhuah chak lo tak te hi chhuahtir phet hi kan intumtir chawp te hi a ni thei ang em? Vawiin a Bazar a bomb intihthaihna te kha...!!! A lo kal leh tur hnaihtawhzia entirna a ni thei ang em?

#2. Champhai (ka bial te ti ve ngawt i la) ah chuan Pu Zorama khing tur in hmeichhe awm nem Lalhmingthangi ZNP/UDA a ding dawn ani awm e. Changkanna chi khat. Bial pawimawhah hmeichhia kan hmatheh ngam hian gender equality kan chawisang tih a entir ah ngai ang. A bik takin India rama pakhatna nihna kan hauh ve lehna awm chhun mipa voters aiin hmeichhe voters kan ngah tih kha hre reng i la. (Source:NDTV.com)

#3. Lalruatkima naupang(?) leh Pu Thena Aizawl ah a innuai dawn. Candidate naupang ber leh upa ber.... Mizoram hian Old is gold kan ti dawn nge Change hi kan thupui ni ve dawn! Hei hian tar at kan tih ang hi a awm lo tih a entir ah ngai i la. Kum 86 a CM anih ka beisei ve ngawt teh ang. Thangthar inghahna tlak kan la hmu lo a ni chek ang chu! Hrang hlui ho zingah rau rau chuan a rinawm ber. Amaherawh chu sawi leh sawi hnu kum 90 pelh thlengin min hruai thei ngut ange maw chu le? Bairabi Hydel Project mawlh kha...

#4. MPF an ti em ni kha, kohhran inzawm khawm pawl te khan changkang takin, khawlai bengchheng siam loin SMS in an campaign beih an rawt a ni awm e (Source:Expressindia.com). Mah se party thenkhat chuan handset leh SIM an sem chiam ani awm e. Vaiho kan ti hausa leh sawt dawn a niang! Kohhran nge nge an ti tha thin e. Kohran leh YMA ten an tih hi chu ni duak duak mai awm tak hi ani si a, a ni duak duak duh lo phian zawk lehnghal a.

5# Kan pawl inkawp dan hi lo thlir chhin mah teh. Chak tur a duhawm tih khi i nei em? Chauh thubarawh ah tih ang chauh a paih dawna sa nisi chhum dawn a................. ni si an tih ang deuh din hmunah khan min chhawp chhuak ani mai lo maw?

Engahmah ka ngai lo ti thei dinhmunah ka ding si lo! Tih theih lah chu ka nei tlem ang reng si a. Thawveng taka han hahchhiau thuai mai ka va han chak tak em!

Nov 14, 2008

Invitation to the White House- Obama-in chaw eiah min sawm!!!

Thla hnih dawn mai tuifinriatah ka bo pil hnuah Mumbai lam ang ka lo let leh hlawl a. Ka chanchinbu ngainat tak Times of India chu ka han keu a, Obama chu Amerika President tura tan thlan tlin a lo ni ta der mai a.

Karkhat aliam meuh chuan zan tairek ah ka dawhkan bawhin ka duhaisam, Obama nen a White House a zanriah kan kilho huna ka phawrh chhuah tur chu ka ziak mial mial a...

1. Lo cheng ve la Mizoramah, tih ang deuh in.... i tet laia UISA leh RULSA i ei thin ang khan, kei ni pawhin kan tet lai chuan kan ei ve thin a. Kan lo puitiling ve ta a, min change ve tawh ta che.....

2. I bank rochun turte an tluk chhiat mek lai hian keini Mizoram a mi te hian CHIAHPUAM lo deuh pawisa peipun dan min rawn outsource la... a dang chu kan la mamawh pha chiah lo..

3. Kan politician-te hian nang aiin tawngkaman thiam zawk a, mah se mipui te hian kan ring zo tawh si lo.... kan politician te hi rawn change nghal la, (i hmanhmawh theih chuan kan lawm ngawt ang!)

4. A tawp ber ni chiah lo a tan chuan keini Mizo te hi RINGTU THA chiah lo te hi chu kan nihna pawm ngam turin kan rilru te min rawn change la.......

5. A dawt lehah chuan.... tam i ti deuh anih pawhin hna dang kan tan i siam belh thei lo anih pawh in America spiritually a change turin missionary erawh kan rawn outsource ve ang che...

................... te ka ti vel mai mai a.

Ka ngaihtuah chiang a, White House a chaw ei te mumangah ka mang pha ve tawh a, ka changkang ve tawh a nih hi ! te ka ti ta vel mai mai a. Update ve hrim hrim na a nih hi...



@@@@@ Keimah mimal takin Nov 23 ah haw tura ka inpuah chah fel vek hnu ah kan zin leh dawn avangin prog. a fail vek....

###### Vanneih thlak takin kum riat zet lawnga then hnuah khawmual ah min sawn chhuak ve dawn ta. Mumbai-ah tho ka la awm dawn e...

$$$$$$ Thianpa Kaartuunlawma tia ka kah bur ber pawhin Dec ni 9 khian kawppui duhawm tak nen tiam tlat e a ti tawh dawn a. Kaartuunlawm bawk anih ka beisei pui hle ani!

Oct 11, 2008

Saptawng hi a pawimawh ber em?

“Kan tawngte hi keimahni hlimthla a ni a, kan ngaihtuahna chhungril ber a sawi chhuak zo lo tih min hrilh anih chuan kei chuan kan boral hma leh kan tan a tha zawk ka ti” – MK Gandhi



Hawrawp mal kan neihna kum za a liama, kum sangbi tharah kan lo chuang kai ta a. Hetih chhung hian India rama ziak leh chhiar thiam tam ber dawttu nihna kan hauh pha a. India rama Kristian state awm chhun ni hialin kan in chhal a. Amaherawhchu hei hian mithiamte lung a dum zo ta lo niin alang. BA val saptawng a tawng ngam lo tih te, lehkhathiam hna hmu lo tih te leh Mizoram pel ngam lo lehkhathiam tih tawngkamte in thalaite min cho chhuah an tum mek ani.

Rawtna tam tak an rawn phawrh chhuak a. Tihhlawhtlin theih nise chu duhawm tak tak te an ni hlawm a. Chung zinga langsar tak zinga pakhat chu ‘saptawng’ dah pawimawh leh zual hi niin ka hria. Ani tak e, saptawng tello chuan tunlai khawvelah hmasawn a har nangiang mai. Lehkhathiam zir sang tak tak te zingah saptawnga tawng ngamlo mai ni loa, tawng theilo kan tam khawp mai. Hei hian Mizoram pelin hna min zawn tir ngam lo a. BA meuh pawh mahni tapchhak lum belin kan ram a hna harsat zia kan phun kan phun ta mai ani. Nu leh paten fate sap sikul-ah kaitir hram an tum phah a. Kan sawrkar pawhin sikul thenkhat te sap sikul-ah a let hial tawh ani. Hmasawn chu kan tum chiang khawp mai!

Mahse hei hian ani lo lamah hlet a chhuah dawn! Kan inzirna bul ber chu sumdawnna mualah kan chantir mek a. Sap sikul kan in hawn siak a. Min zirtir turin zirtirnaa tuimi ten an in daih ta lo a, inhlawhfakna ang lek a ngai zirtirtu an pung tual tual niin alang. Inkaihhruaina mumal tak a awm hek loa. A duh duhin a rem lai laiah sap sikul kan hawng a, zirtirtu a rem rem an dap khawm leh a. Hei hian zirna tha a thlen kherin ka ring lo. Mithiam tak tak te cheng sanghnih thum vel hlawha an thawh reng peih hi ka ring lo reng reng.

A pahnihna ah chuan kan zir dan kalphung hi kan thlak vek anih chuan chhungkuaa kan inlaichin dan hi a hawlh buai pha dawn. Chhungkua hi keini Mizote chauh ni loin hnamtinte inzirna bul ani si a. Nu leh pa tam zawk ten faten enge kan zir min hriat thiam pui phak tawh hek lo a. Thalaiten sikula kan zir kan hawnpui thei bawk hek lo. Thian lengte kawm duh mah se nupa pawh ti ti a rual thei tawh hek lo. Chhungkuaah titi hona a tlem tawh em em mai a, chawei dawhkan kilho hi kan in melh hrek hrek tawh mai ani. TV kan en a, duhzawng a inang thei tawh lo a. Pahnih leh pathum belh emaw paih tur emaw pawh kha ‘addition’ emaw ‘substraction’ emaw a lo in ti daih kha chuan thingtlangpa, a serthlum kung sang chuang leh theite kung za chuang rah zat belhkhawm a, ahlep tur zat chhut chhuak zung zung thin khan afate a hrilh fiah thei tawh lo a ni.

Thalaite chu mi tihdan entawnching mi kan lo nih phah ta a. Sam kan tipir a, kekawr mawng lang kan ha a. Nula ten kekawr tawt (tight) leh lailang kawr kan uar ta a. Heng tihdan kan lak chhawnte hi eng dang atang ni loin kan saptawng thiam tak zar a kan hawiher kan tihzauna kawng a kan chhar ka tilo thei lo. Heng hnamdangmite tihdan kan entawn te hian upate ril a rem thei lo a. Thalaite tan nu leh pa te chu ‘thing’ an lo ni ta a. Nu leh pa ten fate cho loh enin min en ti tih der tawh mai a ni. Kan thil tih te kan in hriat thiam pui phak tawh lo reng reng. Chu chuan in lam a kan hun tlemte hman tlan ve pawh kawrthuk tak ang maiin kan inkar a daidan ta tlat ani.

A dawt lehah chuan, kan tawng tawng neih ve chhun pachhe ve tak hi a nek ral dawn! America rama Indians tam zawk tawng a boral mek tih chanchinbuah te kan hmu fo thin a. Saptawng chu a hausa zawk teh meuh mai. Mahse Mahatma Gandhi khan, “Kan tawngte hi keimahni hlimthla a ni a, kan ngaihtuahna chhungril ber a sawi chhuak zo lo tih min hrilh anih chuan kei chuan kan boral hma leh kan tan a tha zawk ka ti,” a lo ti daih tawh a ni. Mizo tawng a kan zirlai pawh a saptawng tlem tal pawlh lova tawng thei tawh lo hi English Medium in thlak ta vek mai se la kan tawng hausa lo tak mai hian chhuan thum a daih meuh in kan ring em? Hnam dang tawng lehlin ngaihna kan hre tawh lo a. Thumal chherchhuah ngaihna chu a awm lo. VIIIth Schedule ah tel eng ang mahse chhiartu a hmu zo lo ang tih a hlauhawm.

Tuna kan mithiam, thu leh hla lam a min chawm mek tu te hian mual min liamsan mek lai hian keini thangthar zingah hian thu leh hla tha, rochun tlak ziak thei leh chhiar peih kan in chher chhuah ka ring lo. Aizawl naupang zingah ‘Pai kawng” leh ‘Thlam’ hria an awm mang tawh lo an ti. ‘Zawlpala leh Tualvungi’ emaw ‘Mauruangi’ thawnthubu lei tumin vak chhuak ta i la, Aizawl khawpuiah hian kan vak kual rei phianin ka ring (Dr Laltluangliana Khiangte chu awm lo se!).
Chanchinbu nitin chhuak leh thla kip chhuakte pawh a pung zela. Amaherawhchu, kan thlakip chhuakho bikah hian thingtlangpa chhiara hriatthiam pumhlum theih a tlem viau lo maw? Thil chhuak thar hmingte chu lo let thiamlo pawh ni ta ila, Mizo tawnga kan neih sa reng pawh hi saptawnga ziah ani deuh vek tawh si a. Mi tlemte thahnemngaihna zarah kan tawng kan la ti ve hram hram chauh ani.

A hlauhawm ber zawka chu kan hnam nun zia min rukbho sak zo dawn! Saptawngin a ken tel chu sap nunzia ani a. Hnam tawng leh hnam zia hi kal kawp tlat a ni. Mi hnamzia zir tello chuan hnamdang tawng hi a va thiam ngawt theih loh. Pawnfen tih aia skirt kha azir dan anih miau chuan kan hmeichhiate incheina mawi tak kha ‘thul’ chhunga khung bo daih ang mai a ni. Kan hnam lam-te (folk dances) hi khawiah nge kan inzirtir tak ang le! Veng thenkhatah phei chuan khawhar riahpui khap hial a lo ngai ta. Inriahpui kha an duhlo ani bik lo ang. Kan inriahpui dan a zawk hi a kalsual ani.
Social Science-a French Revolution leh American Civil War a pawimawh tluk zet hian Mizo history hi a pawimawh ve thoin ka hria. Mahse, vai siam lehkhabu kan tawmpuive ngawt a, Mizo zirlaibu pakhat a kan hnam chanchin leh ziarang kan inzirtir si chuan, ‘a then pawh kan hrelo’ tih kha chhuanlam a rem em a lawm. Mahni hnam tobul leh tawng pawh chhiar hlei thei lo kha chu engang pawhin Doctorate degree nei mah se mibo ani tho tho dawn. Mi hnam ziarang a hriat hnem poh leh midangte min hruaibo thui dawn ani mai.

Kan mithiam hmasa te zirna thaah an zir chhuak a, saptawng an thiam khawp mai. Mah se, saptawng ai chuan Mizo tawng an thiam zawk a. Thu leh hla heti zat hi min hnutchhiah thei a ni. Chuvangin khawngaihin keini Mizo tawng pawh thiam tha mang lo te hi saptawng a pawimawh ber min tih pui suh se. Saptawng thiam hmasak a Mizo tawng zir leh chu kan harsat dawn e mai.
‘Saptawng hi ka hua e’ ka tihna anilo. Saptawng hi tunlai khawvelah chuan a tello a nun theih loh deuh thaw hial a pawimawh ani. Mahse kan hnam nun leh tawng nena inthleng puiah chuan ka phal theilo ani. Tin, engkima engkimah chuan a pawimawh ber lo. A pawimawhna bik erawh a zirtu leh a hmangtu tur a zirin a awm teh meuh mai. Mahse mi nazawng hian saptawng hi kan hnemhnan pui lo mai nilo in kan hnam nunphung leh zia rang theihnghilh tawk chauh a in tih sapna mai leh a zah pha tawk chauh a sap nunphung zirna ani thei mai lo maw?

Tuna a lan danah kum tin Zoram chhung atangin mi sangkhat aia tlem in Graduate kan zo a, mi zahnih chuang awrh technical lamah kan lut thin bawka (Kan Qouta neih ve chhun te an ni miau a!). Heng mite bakah hian mi sang bawr vel bawkin State dang atangin an Graduate ve bawk a (Source: Zawlbuk.net). Mahni a inhaiveng thei chu ‘ui hum’ lek an ni. Hei hian a kawh zawk chu ‘Quality Education’ an tih ang hi ani. Kan zirna leh zirtir dan hi a bul thut atanga enfiah angai. Zirtirtu aikal lakte, bazar note in by-heart tirte leh exam oriented ngawr ngawr a kan inzirtirnate, suggestions in pek vak vakte leh political appointment-te hian enfiah hmasak a tulin a lang (Hei hi chu mithiamte leh thuneitute kutah i dah ngam ang!).

Chutilozawng, lehkhathiam pui pui, saptawng thiam tak tak; mah se, khawtlang tan a chhawrtlakloh kan in chhuah teuh anga; a lan danah sap, chhungril lama sap silo, Mizo bawk silo, mihring chawhpawlh kan chhuak teuh mai ang. A rei tawhlo ania! Tuna thalaite mah chawhpawlh kan nih chuan kan tu leh fate chu an chawhchawrawih tawh ngawt ang!

“Ka in chhehvelah hian hnam tin ziarang hi a theih anga zalena lentir vel ka duh a. Mahse, ka ke phet tur chuan a engamah hi ka phallo ani” – Mahatma Gandhi

Oct 7, 2008

CHAWHCHAWRAWI!

(He Article hi Mumbai Mizo Association 25th Anniversary Souvenir ah a chuang a. Editorial Board lam te ka dil lem lo a, ka rawn chhuahchhawng mai mai e.Tunlai chu ka buai em a blog pawh ka update hman lo ani!)
Mizoram lamah mautam tampui an buai pui luih luih karah Mumbai Mizo Association chuan Silver Jubilee lawm turin a inbuatsaih ve laih laih a. Souvenir-ah ka hming chuan tir ve ka duh si. Thuziah tur ka han dap khawm ve ngial dawn a tuifinriat lamah ka pil bo ta daih mai a. Lawng ruih nen, ngaihtuahna sawr bing tum ve pawh a inchawhchawrawi zo ta vek mai a. Ka han chawhpawlh tha leh teh ang!
KAWL LEH VAI:
Kawlvaiin min um liama, cachar vai ngal cherin min lo chep beta. kawl vai kan ngeia, cachar vai kan hua a. Kawlvaiin kan khawpui chawlhniah min chhuhsak a. Chawlhlohniah cachar vain kan bazaar min luahlan leh a. Abak ni la awm zawng ‘ZAN’ kan chang ve a. Nuhoin Kasauti leh Karam min en san a, Pahoin VCP-inah BAFFACOS sum hman sual dan min sawi san leh daih a. Thalai rualin hlimhlawp kan neih tlem zia chhuanlamin chhas-te nen concert kan pan leh dial a. A bang la awm ten khuang leh lam a ’HARHNA’ kaihthawh kan tum a.
Ti hian ka han ngaihtuah dawn a, kan huat vai a te hi an tihdan ah chuan kan ngaisang a, a thalai kan sawi vawng a; kan ngei kawl ho buaipui awm tak mautam a vang a Zoram pum tam kan hlau ngawih ngawih a (buh kan thar tlem tlem nen!). A bak ka ngaihtuah dawn lai takin a inchawhchawrawi ta vek a.
PAWL LEH PAWLITIK:
Pawlah kan chiang a, pawlitikah kan chiang leh zual a. Pawl hotu kan ngah a, pawlitik-ah kan ngah leh zual a. Hruaitu erawh kan tlachham tlang a. Member in ngah siakah kan chiang em em a. A member lam te erawh kan chiang lo hle thung a. Pawl beh chhanin pawlitikah mahni tanghma kan hai a. Zunin contract kan sawi chhuak a, a thlawn a sa turin vawi kan man khawm a. Hlep hlang hi a ni ringawt!
Ruihhlo man khawmin hnam nun tlu chhe mek tun din leh tumin kan inhmu khawm a. Pipute thlarau kalkawng thleng thlengin kan vak vai a. Haw lamah kan chhawl a lo hal a, ‘Zotuithiang’ ai chuan Kawl vai ho sen chi kha a lo thiang ta zawk si a. Berampute hian an beram enkawl te hi min chawm zo lo pawh niin ka hre lo, a beram a te hian kan zui a leh kan zui chhan a hi kan chiang lo a ni zawk lo maw? Pawl ho hi pawlitik an ni a, pawlitik hi….. an in chawhchawrawi leh ta!
DO LEH KHAP:
Do leh khap hi kan ngah lutuk a. Raldote hi do theih leh hneh theih an nia, thil thenkhat erawh chu do chi loh, hnimhnaih loh chi a awm thung a. Khap a bet chi a awm a, khap beh theih loh a awm bawk a (mutte hi han khap vaih teh se, thianpa Kaartunlawma te chuan Zoram haw chhan hi a nei lo reng reng!). Zu kan khap bur a, a rethei deuh ta kan man zing deuh a. Vairengte kan pel a, ‘zu hi amah chuan sual a ni lo’ kan ti tlang theuh a. Sawrkar-in (kuthnathawktute thian?) saptheitui leh grape tui min chhawp chhuah sak a. Thlasik khawvawt zan tairekah theitui kan paipawn tut tut a.
Ruihhlo kan do a, kan zavaiin sawrkar hna kan thawk a. A chhan ngai zawk a ten hmusit leh endawng an hlawh phah a. Kan do thlang kawrvai leh kawl kerang ho hian zankhat thil thuah min han liamsan ta duak mai se la! Eng eng hruaitu thenkhat emaw te chuan chhuan kan chham der mai lo maw? Chutih laiin Educated Unemployed ho tan erawh chuan van mana, Electric phei leh bazaar bul vel chu ‘Employment Centre’-ah a chang thung dawn ani.
Khapna dan hmangin kan duh loh kan inhnawl tawna. Kan veng atangin veng dangah, veng dang atangin khawdangah. Mizoram a awm ngaihna hre lo a biru kual biru kual kha, vai ramah eng star star hotel-ah emaw bar girl ni se chuan……… ngaihdan a in chawhchawrawi leh ta!
ZIRNA LEH VAIRAM:
Shillong tlang a Elvis thin a fate khan Vairampur kan thleng thla ta a. Pa te hnenah education tour-in kan kal a, sum a lo thleng te te a, eng eng bar leh cafĂ©-ah emaw week end Premiere League kan thlir liam mai mai a. Hnam culture humhalhtu nih in chuhin in lamah mipa leh hmeichhia kan in hek tawn a. Central sum kan ei ruk ve chhun chhun te a ngai ngai in vairamah kan vawm liam leh a. Kan zirzo te te a, ‘political appointment’ nghakin mahni in lumah kan tawm leh kuk a. Kan zir chhuah mobile changkang leh computer tangkai zia leh zirna bulpui anih zia hrilh fakin nu leh pa te neihthinglungkhawngin kan leitir a. Mirethei video clip leh zan tairek a sms nan kan hmang leh mai mai a.
Mipa ten bialnu pali nga tal vai bulah kan nei fur a. Kan bul vai te kan ti vir a, an huang tau a, kan ngaimawh leh si a. Kan hmeichhiate ni khua loh zia hrilh fakin, mah ni farnute vairama lehkha zir tur a kan thawn loh tur zia hahipin kan sawi a. Chutih laiin hmun thenkhatah thil thar kan zir belh a. Palai tirh leh inruk buai ngai lovin ‘live in relationship’ te nu leh pa hriat lohah kan lo practice vel mek bawk a. A in chawhchawrawi vel vek mai ani.
CHAWHTAWLH:
Ti hian ka ngaihtuah a. Thil engkim mai hi kan chawh pawlh a, kan chawhpawlh rual leh si lo a, tichuan a lo chawhchawrawi ta alo ni. Kan hnamin humsual a dai tih chu mi thahnemngai ten min lo hrilh tawh a. Chu ai a thahnem ngai leh zual ten siam that hna thawkin ‘CHHIPTHUAI’ min tum a. Kan hel leh roh si a! Mahni nun piah hretah bula mite theuh kan in ngaimawh tawn a. Kan hun a lo thleng a, kan ngaithei leh si lo a.
Khawvel nun a in her danglam a, kan khawhawi a zau tawlh tawlh a. Kan thinlung a zim telh telh thung a. Kawl leh vai kan do a kan huat a te pawh hian chintawk nei sela. An tello a nun kan la inpeih hma chu ‘inleitawn dan’ thiam i la. Pawl leh pawlitik pawh phun ser ser loin a thatlohna lai auvin dinchhuahpui ngam i la. Thalai tam leh zualin Zoram pelin hna zawng ngam I la. Amaherawhchu, ‘ar khawthim dai’ mai lovin kan dai tur erawh thlir thiam i la (Mizo kan ni miau si a!).
Chuti ni lo va, hnam nunphung theihnghilh tawk a vairam a awm a, vai vel ngam tawk vel a lehkha zir a, zui rui tawk chiah a in thiam a, saptheitui leh grape tui inpui tawk chauh a kan hmeichhiate ngai a, an vodka dawmlai hmu leh thei si lo emaw Mizo nula, Mizo tlangval pasal a neih tlak a ngai lo kan pun tawlh tawlh chuan kan ‘CHAWHTAWLH’ tawlh dawn a ni mai!

Sep 3, 2008

Bar thla leh lunglen

"Mizo te lunglen hun BER thla kan lo chuangkai leh ta reng mai. Chibai le. Khawi hmunah pawh awm la Lunglen vawng vawng nuam o...."
tih te hi hman zan chu dar 11 velah ka dawng teh tlat a. Mizoram a zan dar 11 ka han ngaihtuah a, a rawn thawntu chuan "An lung a leng ve ngei ang!" tih hla kha a ngaithla mek a niang ka ti mai mai a.
Bar thla chu kan chuang kei ta reng mai. Zoram pawn lamah erawh chuan Ganesh Chaturthi kan tan ve chauh a, favang awllen rim hria awm reng reng an awm lo. Internet ka han hawng a, District thar pathum kan neih thu ka hmu a. Rilruah inthlan a lo lang nghal uar a. A tukah chuan Saipum khawdaiah IR te helho in an lam bun tih kan hmu leh a. Kumdang ang bawk tih kha rilruah a lo lang a. Jeletine a la puak lo tih leh sawrkar hnathawk hlawh a la pung lo tih mai loh chu inthlan hnaihzia lantirna engkim a thleng tawhin ka hria.
District thar politics: District thar hmasa zawk pathumte ka ngaihtuah mai mai a. Sawrkar chu mipuite sawrkar a nih miau avangin mipuite duhdan a tihlawhtlingah ka ngai mai a. Keini mipuite hi ka va han inkhawngaih tak em! Champhai in District thar an hmuh dawn tuma Krismas hawn ka tum lai a, Hume pipe Khawzawl khawtlang(?) in an lo Jeletine darh te kha ka ngaihtuah mai mai a.
Tunah chuan ka haw kawng a thui sawt dawn anih hi ka ti ta a. Hmanah chuan district hqr pakhat kha ka kal kan thin a, tunah erawh chuan Kolasib, Aizawl, Saitual, Khawzawl, a tawpah Champhai ka thleng tawk tawh dawn a nia. Vairengte in an hmuh leh phei chuan District paruk ka kal kan mai dawn a lawm maw le! Gate a tam duh sawt dawn mang e.
Hna tau erawh a tet ngei ang. District ngenna atlar hma a thu ho phei chu lehkha an thiam loh pawhin Peon hna chu chiangsa ani mai. District 11 zinga 8 te khan MNF an vote leh dawn vangin sawrkar a tla lo sa phawt. Inthlan hma chu hel politics kan theihnghilh ang a, BAFFACOS kan theihnghilh bawk ang a,inrem takin Pu Zorama'n kan khua leh tuite min lo va hmangaih em kan ti tlang theuh mai dawn a ni!
Mipuite hian sawrkar nakinah kan mawhpuh leh awm si a. Khawnge office? Staff khawiah nge? Employment a fel hlel! DC Aizawlah ngati nge a cham reng? Sum a awm lo maw? SP kan khuaah a thu ve ngawt a, outpost khaw thenawmah Police an va awm si lo ve? Kan thil dil kha khawilai nge a thlen tawh? Kan zawhna zawng zawng chhan na chu a tawpah Aizawl ani leh awm tho si a.
Ka hlauh ber zawka chu development na tur sum a awm loh hunah sawrkar hian,"hetizozai district siamnan, ka hnathawk tur chhawr nan,office sak nan, motor lei nan leh party fund ah sum a kal ral ta a ni" hi mipuite mi tih khum ang tih ka hlau. Chutih hunah chuan kan khua leh a chhehvel a mi thenkhat te erawh chu contract hmu in an lo thau kung kung tawh lawi si ang a. Kan zah lehtawh si ang a. A ruk te te in eirukna kan sawi chhe leh dawn ani angai te te in!!!
Hel politics: Mizote hi kan hriatrengna a va han chak lo thin em? ka ti mai mai a. Inthlan dawna piangin hel a ri ring a. Ram buai lai a tang tawhin. Mahni library neih ve chhun min halral tir thul. Inthlan hmasa phei kha chu in kidnapped te hial a thlen kha Suangpuilawn bialah (A lo der niawm vel a nia!) In la hria em, hmana inthlan dawn a PC candiadte silai nena an vau kha, a vautute kha Congress thalai ID Card nei an ni an tih kha.
Champhai khawdaiah hel silai keng an man a, inthlan a zawh meuh chuan hello tanin jail-ah an tang mai mai nia. Tu hi neg mawhpuh chi ni ang a? Sawrkar nge mipui??? Jail tangpa lah chuan Pu Zorama sawrkar a la rawn mawhpuh ta lehnghal a.Mipuite chuan beng kan chhi ngawng leh tlat a, Zoram pawn atang phei hi chuan thudik hi hriat har tak ani.
"Zanin ka lunglen, min hnem turin...................."
hla Zorock kha kan ngaih thlak san dawn ngial a. Baar thla lunglen in ka ram riangte khi ka ngaih min ti zual a. Misual ka va kheuh hawng a, hnam dang neih chungchangte kha ka va hmu leh lawi si a. Kan ngaihdan lah hi ahan inanglo thei em em khawp lehnghal a. Keimahni pawhin ngaihdan kan neih mumal loh avangin ram rorelna a kal mumal lo ani.
District thenkhatah phei chuan sing nga pawh mihring kan awm lo amaw a nianga. DC kai pha ve tur chuan IAS ah pawh kum sawm chuang service ngei kha kan mamawh dawn si a. Senior Civil service hi thingtlang ah kan sawrkar in a thawnchhuah theih chuan a lawmawm lamah ngai i la. Hma kan sawn zel dawn e. Kan kawngte a chhiat ngaia ala chhiat reng chuan, file chu a kal muan ngaiin a la kal muang reng anga.
Sum erawh kan sawrkar hnathawkten an hlawhah min laksak vek anga. Chuan non-plan sum kha a lar tawlh tawlh anga. Sawrkar ni tawh loin mipui ten bat tam hi hlawkna tiin kan la au dual dual ang a. Sawrkar hna thawh tur hmu ve lo hoin hel kan intihhmuh anga. Silai leina tur leh trainingna tur te chu kan hre ru fur tawhang chu."
"Lunglen vawng vawng nuam o..."
Kan lunglenna a dang mange. Mut mawh hnar mawhah chuan ka nei bik lo. Amaherawh chu, zan mut chhin a har chang hian kan ram riang te hi ka ngai ve thin. Kan ngaihte hmakhua tur chu kan ngaihtuah a thiang a ni lawm ni. Hei hi nita berin ka hria Lengzem lam ho pawhin 'Lunglen a tul' an lo tih ni!!!
Kaartunlawma chuan hria se chuan luck loh vang ah min puh leh ngei awm si a. Mah se, Fam Lalzoa kha a luck thu kan chhiar ngai bik loh kha. Kan sawmfang dum dur han ti dawn i la sawmfang hre lo kan awm awm si a.
Kan khuaah ka lung kahan len tir chhin a, Champhai phai zawlah chuan buh a hring nghial a nga. Bialko tlang zuiin chengkawl khawrh pawl kha an awm anga. Tuipui lui an khan thosilen chhia khan nghachik hrut pawl kha an awm bawk anga. Ral lehlam hla takah chuan than tlang a lang paw ruih ang a. Thlasik rim a rawn nam tan ang a. Zing mut rei a nuam tan anga. Zan mengrei ila, ka nu khan thingpuisen hang kha min lo chhawp leh sek ang a. Zing tho tlai i la, ka pa khan ni chhuah thleng thlengin an mu ngai lo a lo ti zawi leh sup anga. Zing ni chhuak kan kawmchhak kawngpheiah khan han hnungpuak leh i la. Chhuna tih tur a awm loh leh rauthla in Lalngovi buhthlei rim i la. Nileng kha a va han rei lo leh dawn em!
"Bar thla leh lunglen" vawng vawng nuam u le!!!

Aug 15, 2008

Engzat nge i hlawh ve?

Tunlai chu kumin chhunga ka awl ber lai a ni chungin ka thatchhiat ber lai ani awm e a. Ziah mood-ah hian ka awm hlei thei lo a. Independenceday lawmna denchhenin kan sawrkarin kan hlawhte min tih pun sak bawk si a, tlem chu ka han thai ve leh hram ang e.
Vawiin pawh Independence Day lawmin nilengin ka mu ang chu ka tia, mah se kan senior pakhat thlatawp a retire tawh tur hian min rawn kai tho a. "Online i la?" a rawn ti a. Peih lo viau mah i la 'Nang malsawmna ni ang che' tih kha chhung lamaha rawn lang a. Resume ka buatsaih sak chu timesjobs.com, naukri.com leh monsterindia.com ah kan va upload a. Ka haw a, luch ka ei zo chauh a, "Naktuk Mumbai Mizo Fresher's Social-cum-Silver Jubilee Celebration ah debate tur anih kha" min la rawn ti zui a.
He thu ka rawn ziahna chhan deuh ber chu, "Engzat nge i hlawh ve?" tih hi zawhna ka dawn tam ber te zing a mi a ni thin a. Engzat chiah hi nge hlawh ta ila hlawh tam ni anga, eng zat chiah hi nge niang ka thawh nen a inphu tawk ni ang? tih ka ngaihtuah mai mai a.
He ka senior sawi retire mai tawh tur a hi ka han sawi leh lawk anga. Panama Shipping atangin thiante kaltlangin 48,000/- p.m offer a hmu a. Chuti chung chuan hna dang a la dap tang tang a. Resume a expected salary pawh 'negotiable' tih mai ka rawt laiin minimum 60,000/-p.m a la ti ta cheu a. Ka meng phar awn awn lo chauh a ni.
A chhan chu maw? Mi sipisial tak ani bik lem lo a. Nawlej aia hnar kaw zau an tih ang chi, pian phung ena a budelh ni mai awm tak hi ani ve a. A dik a dik a sawi chuan tun tum kan hlawh pun hnu a a hlawh tur ai pawh hian tuna an offer khi a la double pha tlat nia. Chuti chung chuan a la iai ve khanglang a,( te han ti i la!) hna dang a la um leh nghal a. Theih loh chu a ni miah lo a. Mah se, a phu loh a zawng ka lo ti ve deuh a.
Ti hian ka han ngaihtuah chhin mai mai a. Mi heti zat hi an retire tawh a, private ah na na na chuan hlawh let chu an la ve mai a. An va thawk hnem ta lua nge ni a, an va thiam thar thut aw ka ti mai mai a.
Private tam tak a thawk ten a, engmah ti lo a hlawh la min tih fo chang hi chuan tha a na ve thin. An hlawh tam vang a va thiam bik ta lua ah ka ngai lo a, va thawk hnem ta luaah ka ngai thei lo. BPO leh KPO a thawk tam tak te zinga freshers' te pawh in 5 digit hi an cross vek laiin kum hei leh chen hi ka lo thawk ve tawh a 5 digit ka margin ala ni hi chu sawi hi a nuam thin lo. Metros a chen ve a, thlatawp alo nia Bank-ah 5 digit aia tlem a rawn luh vah tawh hi chuan ni 15 nghah thlen hi har ve deuh ania aw!
Thianten chutah an tih pawh hian tun thla chu kan ti thla tin mai a ni. Saving chu sawi loh, tlem bang ve dawna hriat leh eng eng policy leh fund emaw rilruah a lo lut a. Hautak ve thei tak ani.
Ti hian ka zawt ta a. Tunah pawh i la in managed thei tho a. Fa 2 naupang sikul kal rual i nei a, pension i la bawk dawn a, kum engzat chiah nge la thawh i tum ang? Ti hian min chhang a, " Tunah chuan kum tin thla 2 leave ka nei a, DA/TA ka la la bawk a. Medical engkim a free bawk a, khuaa haw na tur a thlawnin min tum sak a. thlawhna ah 50% min la pe zui a. Engemaw palh pawh awm se insured ka nia. Ka fate zirna min tum then sak a etc etc... mah se private ah chuan palh thil lakah khan engkim a buai vek ani mai" a ti a.
Enga pawh chu lo ni se.... 50% a thlawh hi kei chu ka ui thin a. Rel bangah ka la uai hram hram thin. Vawiin chu hlawh a pung bawk a, next pay commission hmain ka pension hman tawh dawn bawk si a. Tu tu te hi nge ni phu loh hlawh la a, overpaid kan tih te chu le? Kan hlawh, min pek ang chhun chhun hi chu ka phu ve tawkin kei chuan ka hria a.
Tuna chinah tu pawhin "Engzat nge i hlawh?" min tih leh chuan, "Nuaih hnuai (not sing hnuai!)" ka ti ve thei ta!

Aug 6, 2008

Politics leh KEIMAH!

Kan chhungkua ah chuan Bairabi Hydel Project leh ZORO kha kan politics thin a nia. Ka pa kha sikul kal lo mah se a lo hmu thui ve em em mai a. Thingtlang VCP te hial a lo ni ve tawh a. Ka nu erawh nu pangai ve tak niin politics-in kan chhungkua min ei chhiat nasat zia min hrilh ve thin.

Chuvang chuan, Pu Thena kha kan chhungkaw politics bulpui ti i la ka tisual awm lo ve.

Ka la hriat reng chu eleksawn dawn hnai ngne ni ta, ZORO ho in hmuh khawm dawn tum ni ta. Champhai Kahrawt bazaar bulah hian miin kan luah ve a. Naupang tin mai khan Congress flag kha an hum fur mai a. Sikul kai hma thil a nih chu!

Ka nau, hmeichhe naupang fel ve tawh tak nen chuan a thlawna sem na na chu congress flag leh kutphah chuang lukhum kan hawn ve a. Kha tih lai kha chuan keini ang rethei bawk thingtlang lam mi tan kha chuan naupang inawm lem tur rawng nei kha vang deuh nia! (Chithlum mum tial tih loh kha chu!)

Inah chuan kan vai ve lauh lauh a. Ka pa tlai leng a lo haw a. Ka nau flag leh lukhum chu a hmu a, engmah sawi set set lo chuan thukah a rawh sak ta daih mai a. Kei chuan chuveleh rang mangkhengin fairel hnuaiah ka thukru var a. Eng tak thleng ang maw?

Tlai chhung inkhawm a lo huna, ka nau hun kha a ni kher kher a. Tap hliam hliam chung khan ti hian a han tan ta a," Aw Lalpa, ka u nen congress flag kan awt ve em em a, mah se ka pa in a hmu a thukah min rawh sak daih a. A u chuan fairel hnuaiah a thukru hman a, a rawh sak ve lo a...." an ti chiah mai chu! "Amen" tih leh "Va la rawh!" tih kha a in rual a. Thukah chuan a alh sen ve ta hluaia.

Tawngtaina hian thil hi a lo va ti thei ngai em!

Tet lai kha chuan PC nih loh ngam kha ni lo reng reng! Mah se kan unau kan lo lian ve tawlh tawlh a, ka pa pawhin "PC kan ram tan" tih kha "Chhungkaw tan" tiin a tel tlem ve hret hret a. Inchhungah hlim takin PC ho chu an tlem na a an ruh tha a nia kan tia , kan nui ho bawk bawk ve thei ta a. Mah se, ka pa chuan, "PAWL PAWLITIKS-ah ka buai lo Bairabi Hydel Projects hi chu ram in nghahna phak ani" a la ti fan a.

Ka lo tlangval ve tan a, MNF an rawn lal a. Lalhleia te ho huaisen zia leh Mizo mipuite tana ramhnuai a vangvat an kai nasat zia a rawn lar chho a. Zoram hmangaihtute an lo ni ang a tiin ka han awn ve nghal mai a. Vangvat kai leh kai lo an in thliar a. Puberin thlam ropui tak a han sa chho zui nen ka rilru chu a buai ta nak mai a.

Vairam ka han thleng thla a, PROMISED ropui tak tak te kha puitlin a harsat tur zia ka han hmu fiah a. Dawtin min lo bum kual mai mai ani tih miin min hrilh a. Kan MNF tha duh leh ta lo a. Enge ni an sawrkar hnuaiah hna ka dil dawn lo bawk a tiin!

Ka neutral leh ta a. Pianpui PC, tet lai congress leh rawlthar MNF nih kha chu thil hlui an lo ni ta a. Pu Duhawma pawlte ka han bel chhin dawn a, keimah ang chauh mai nge ni zawhte no nei ang chuah mai a insawn zing a ni ve bawk si a. Keimah ka inrinloh tluk bawkin ka ring lo ve leh chhawng a.

Tichuan, tunah tak hian POLITICS LEH KEIMA inkar chu a lo tawp ta a. Pawl thar din tum deuh te in awm a nih chuan contact theih reng ka ni. Vansang eleksawn thlen hma ngei hian. Kum hei leh chen vote ka thlak thei ve tawh a, nakum chu a vawikhatna a tana thlak ve hrim hrim ka duh a nia!

Aug 2, 2008

Ka Zinna Ram-Part III

Middle East lamah maw kan tih kha! Khunglai ram zimte khuan khawvel news headline hi a luah deuh reng avangin a engemaw ti ngainatawm ve reuh a. Ka tlawh nual a, mah se hmun dang ang em em a han sawi tur ka hre lo.

Shopping nan chuan a tlawm thin khawp mai a. Electronics-ah ngat phei chuan sing chuang te khan a in thlau thei a kum 2004 hmalam kha chuan. Chu pawh chu 2006 kum tir a ka kal leh kha chuan India ram nena a danglamna em em ka hre tawh hauh lo nia.

UAE bikah hian Fujairah, Sharjah, Abu Dhabi leh Dubai te ka tlawh ve tawh a. Dubai bak khi chu chiang tak ahan vah kual ka nei lo ang bawkinka hre chiang lo. Vai hlirin an khat a, Hindi-in inbum kan tum dun hi a ni ringawt.

Indian tih takah kan thianpa pakhatin Cold Drink Vending machine a1 DH coin aiah India cheng 2 thir a lo thlak keuh a. Pepsi bur khat chu a la chhuak ve tho nia!

Bur Dubai ah hunn kan hmang ral hi ni ringawt. Digicam pakhatna Creative 3MP ka lei ve nghe nghe 2003-ah. Carrefour Mall a Phillipines nula pakhatin an tawngin min be hrep mai bawk tak e. Kei ka bialnu hual aiin a hmel tha tih loh ah chuan an hmaitlang a inang ve khawp mai. he he...

Oman, Kingdom of Oman ah ve thung hi chuan Sultan a hming kha khawlaia lam phal ani lo e an tia. Khawchhung a faia khawpawn erawh a ro ani. Muscat, Sohar leh Salalah te kan tlawh a. Vawi thum lai ka kal nghe nghe a. Sohar khi Nova fate hming chawiaan phuah an tia. Ka pa ka han zawt a ahre lo bawk.

Muscat chu sawi ang deuh khan Mall lian kha ani leh mai a. Chhunah engkim mai hi a inkhar a. Lulu Hypermart leh Muscat City Center te parda phen nula ho an chhe lo thei bawn tawps. Kan melh ngam der si lo a. Mit kher chhuah leh rukru ban tan kha min lo hrilh ve laklawh tawh si a.

Salalah ah hian thil mak kan en ve teh khiah a. Magic Road an tia. Thlaler ram ro ah. Zero Gravity ani awm e. Tlemin a slope deuh a a mawng kan thleng a nuetral-ah motor kha an dah a, amahin a let thei nia chho zawngin. Bus chu a muang deuh a, Car vel chu a let chak khawp mai. Mak ve tak chu ani. Indian tih takah kan test chin(?) vel a. Bottle chu a lum chho duh miah lo nia.

Souvenir atan chuan Frankincense leh Myrrah (Bible-ah khan Murrah ni lawm ni kha!) a tam chiang. Perfume ah chuan an hausa bawn. Kan nam ve chek chek mai maw le.

Ti zawng hian ka ngaihtuah mai mai a. Engati nge ni mitin mai hian kan um suau suau mai le. A nuam a, pawisa atam an ti! Mah se, anihna takah chuan hlawh khu a tha teh chiam bik hlei nem. Human Rights Violation alar bawk si a. Manama(Bahrain) a vai tlangval pahnih ka hmuh te kha ka hre reng thin. 18 hours an thawh hnuah9000/- (sangkua) vel chauh an hlawh a. Working visa renewal nan nen, chhungte thawn nen chuan bang a awm ngai lo an ti.

Dubai leh a chhehvel khu han en ta i la. Kum sawm dawn dawn awm tawh, chhungte thawn ngai bawk, haw hlei thei lo khu an tam ania. A bikin professional front lam te chu thu hran deuh ala ni ta a. Hna hrim hrim um a zuan luh nan chuan a va han tha lo tak. South Indian lam ho khuan AC hna an chang fur a, North lam ho chu Manual Labour bak an chang lo e an tia.

Tin, flesh tade a hluar nasa em em a. Motel/ Hotel vel a an nawhchizuar te khu, ti ta mai mai i la, Andhra leh Nepali an tam ber ag an ti thin. Khung atang te khuan a tam zawk khu chu khutiang hrim hrim a lut khu an nih ka ring bik chiah lo. Hna erawh atam a, a mi chengte an thatchhe em em a. Thil lei turin Car an chhuahsan ngai lo deuh thaw ani. Chuvangin Indian hnawhchuah te chu tum ve eng ang mah se a theih dawn loh. UAE ah khuan 30% vel chuah khu Emirates Arabi an ni nia!

Thil dang zawng ai chuan oil leh sumin siamtuin thuam mah se, an climate khu hrehawm ve chawrh chawrh tak ani. Thil hring hmuh tur avang si a. Chhunah engkim mai hi a in khar a. A cheng ate lah a dumin an la inkhuh ta lehnghala. Mumbai lum tih chu nep ve tak ani. Thaler vaivut hi kan kai paw thung zel nia. Kei zawng khung rama sum thawh chhuah khu ka awt lo.

A zawng a za a han ziah pawh ka chak a, mah se ka kha hi phuar ani rih si a. Heng bakah Kenya, Maldives, Mauritius tih vel te leh India ram Island nalh vel te pawh ziah huna la awm ang chu. Topic dangah kan lut tawh aniang chu!

Jul 23, 2008

Ka Zinna Ram-Part II

Kum 2004 kum bul lam kha ani ta. 2002 a Phuket (Thailand) leh Penang (Malaysia) ka kal hman tak loh avang leh thianten a min awh fik nasat em avangin Australia kal ve chu ka chak khawp mai a. Port Blair atangin ni 4 zet kan kal a. Malacca Strait (Indonesia leh Singapore inkar) paltlang in kan kal a. Singapore ka hmu hnai khawp mai. Tun thlengin ka la kal leh lo. Singapore ka thlir hi ani ringawt.

Indonesia: Ni 4 hnuah Indonesia thliarkar Bali kan thleng a. He thliarkar hi 2002 a First Attack of Terrorist in Asia tih a lar Kuta Centre bombed na hmunkha a ni. A hmunhma chu a Mizoram ve reuh lutuk a. Port ah an nula ten minlo welcome a. Sam dum hlarh, ngil tak leh hmel mam nalh tak mai anni. An sam that mai bakah an vun a mam nalh bawn reuh.

Bali hi khawlian tak ani hran lo a. India rama DVD lei tur la tam vak hma kha a nia. Pirated DVDs an ngah khawp mai. Khawlaiah hian a in tlar pet put mai a ni. A la tlawm khawp leh nghal a. Indonesian Rupayah 8000 velin a lei theih a. Thil hi a han to mai mai khawp a. An mall a zun man pawh an pawisa Rs 3000/- lai ania.

Ti chuan, kei lah harh ve tih tak ah, Harley Balidson chu Rupyah 50,000/- in ka lei a. Tin handicrafts an tawk nalh khawp mai. Thal leh Hamphuh (Darts) ka ti mai a. Rupyah 40,000/- in ka lei bawk a. Zial zuk that loh zia ka hriat chuah phah bawk a. Cigarette pawh cheng 10,000/- lai in Gudang Garam kha lei angai a. Thil reng reng hi sing chuang man hi ani zo vek mai a.

Ka hausak hmel em? An pawisa hi a hlu lo ve leh chhawng a. Kan cheng 5 leh an cheng 1000 (sangkhat) hi a intluk tawk vel a. City centre leh Disco lamah te pawh ka lut ve zuk rauh a. Mizo an ang khawp mai. Ka thianpa kal pui Jat(Haryanvi) pa kha kan DVD leina dawr nghak tu nula khan tha kha a lo ti ve a. Saptawng kim mang lo hian an in bia a. Zanah chu nu dawr bul lawk bar ti i la, vai hla te an sa ve a. Mumbai Dance bar thin te pawh kha a ang lek lek. Open air a ni thung a. A dawr in khar in a rawn be sawr sawr a. Ka fuih pawrh a, an open lutuk engah mah an ngai lo 'chuks' hmiah chi ka tia. An tih ve tawp mai a. Tlan chhiat ka lo inring sa a. Mah se engmah em chu a thleng ta lo a.

Thingtlang lam te pawh kan tlawh ve a. Em te an phur ve a. An hnar a bawng ve khawp mai. Chawn ping eh.. hmana Indosiar a kan en thin ang kha an ni mai. Sawi hmaih chi loh sawi chi em em bawk si loh chu.....

Phuket leh Penang kal ho in min awh fik ka tih kha. Kan thlen tlaiin Thai Massage kan ti ve ngei a. Kan thian hoin khawpawn kungfu film a fianrial angah hian kan kal a. Full $20 leh a zat ve a niang chu $10 an lo tia. A va to ve kan tia. Demo min hmuh ta a. Ka kawr a'n phelh kha ka duh aiin a zei a, tu a maw dan takah ka mur ta uaih uaih mai a. Minute sawm demo pawh ka daih ta lo a. Full kha chu angaihna a awm lo reng reng. Tichuan demo duhtawk chuan pawnah kan chhuak ta a. Thiante nen kan innuih relh relh mai maw le.

Ngaihloh lamah ngaih loh tur a nia. Indonesia-ah hian prostitution hi legal ania. Kan Taxi driver khan khatiang ah khan min hruai hi a lo nia. Lesson thatak ani. Tun thleng hian khawi massage parlour ah mah hian luh leh ka chak tawh ngai lo.

Australia: Bali atang hian ni hnih kalin Cairn (Australia) ah kan lut a. Sydney lama kal erawh prog. cancelled anih avangin khaw lian vak loah kan vak vai ta a. Great Barrier Reef a snorkelling kha a kit kha chuto viau lo se chuan ka chak ve khawp mai.

Indian nih chu a nuam em em lem lo a. A cheng a te an hmel tha ta hauh lo bawk. Japs ho tih loh chu! Japanese an tam khawp mai. Aborigines ho hi tunlai viau e ti lo chuan Park (Cultural) an siam a an la khawi teuh nia. Zanah an hawng a. An in tira mei kaiah kan va en nghe nghe a. Emu leh Kangaroo ka hmu a. Platypus ka hmu lo a pawi ka ti hle. Cairn chu khawnuam em em a ni hran lo a. Mall pakhat a awm a, a bak chu thil hlui zuar ho an tam lutuk. Tin , ih.... enge ni kha vawm a lo kir leh thei......ih boomerang maw kha. Ka lei dawn a, an han vawm a, a rawn kir leh a, kan vawm ve thin a, ka vawm nat poh leh a rawn kir lo nasa hi ani mai a. Ka lei ta tho a.

Engmah vak en tur an neih bik loh avang in Tropical forest lamah min thawn liam a. Mizoramah pawh heiai nalh a tam ka ti rilru neuh neuh a. Night life erawh sap ram nge nge. Beer free entry coupon Striptease ah kan hmu e an rawn tia. Panga lai kan in zui a. Kan lut a, nia.... dollar 1 zel khan a in phelh a. Te reuh te te kha angah lutuk a. A in phelh rei phian! Abak chu Kaartunlawma'na hre palh ang.

Ni thum chauh kan cham a. A nawm em em ka hre lo tlat. Port bul lawk a Antique shop a an dawr ngahktu nu Japanese nula kha.....

Tichuan haw kan rel ta a. New Zealand-ah kan lut dawn an tia lut lo chuan kan kir tlang tlang ta a. Surabaya (Indonesia) an khawpui pahnihna ah kan lult leh a. A tawp chiang. Electronocs erawha tlawm. TV leh DVD Player ka lei ve tlat. A khua a lian a a tawp a ni. Zan khat chiah ka cham avangin ka hre tam lo....
Kar leh lamah Middle East lamah kan in hmu khawmleh dawn nia!







Jul 20, 2008

Ka zinna ram-Part I

Angaihawm ve khawp mai kum hnih dawn mai fawren kallo a India tuipui kual kual mai chu. Kan ram riang te khi ka ngai ve thin.
Ka rawn fang leh hmana kan tuanna tlang tih ang vel a ni. Ka la hriat ve reng thin fawren te:
Italy: ti ila, Sicily ani zawk mah awm e. Ka fawren vawi khat kalna nia. Palermo-ah kan lut a. A lian lutuk lo na a, a nuam ve khawp mai. Dawt sawi miah lo chuan ka vawi khat fawren kalna a nia. Zan dar 7 velah kan lut a. Kan han leng chhuak nghal mai a. STD booth (ISD a lo nizawk awm a!) kan zawng chiam a. Khawlai a booth ah te khan calling card nen a tih chi kha a lo nia. Kan hmu ve mai a lei tur chu! Zan dar kua velah chhungte (?) kan han dial ri ve tat tat a. A(n) va pick up har ve tih hnuah mut chhuah hmel zet hian ka nu hian enge ni ta? a rawn tia. A ni, Zoram lamah kha chuan zanlai kha a lo pel der tawh mai hi a lo nia.

A tukah Mt Etna en turin kan kal a. Tlangkang hlui tak kan bel a. Vai pakhat in American tourist naupang a lo vel pek a. A nu in a hau hrep a sin le. Souvenir hawn tur a tam khawp. Messina, Catania te bakah khawte deuh Taor Mina a Greek theater te leh Cefalu beach a nula inbual te , Goa Calangute beach tih vel chu kan ngai lo khawp mai. Italian Leather vangin maw pheikhawp simat ve tak ka lei a. Mumbai ka thlen hnuah Made in China ani tih ka hre chiah!

Strambol Island Live volvano kan en bawk hla te khua a tangin. Khatih lai khan Digital Camera te lo nei ve i la chuan aw... An nula thla pakhat tal kha ka rawn hmuh ve tur che u hi ania. No tak mai maw le... Karkhat ai arei cham kha ka chak khawp mai!

Egypt: Kan Pharoa ruih mai a lawm maw le. Alexandria City ah tlai khaw hnim ruai hnuaiah kan lut a. Port ka tlawh tawh a chuan buai chuar ve tak ani. Alexandria Light House hi hmanlai chuan Khafu leh Khafra Pyramid dawttu a nih an ring thin a. A bakah Catacomb (Martar-te nena in kaihhnawih turah ka lo ngai a) leh Library te hi 7 Wonders of Ancient World a lang pha thah te an ni a en man a hla khawp mai. Ni li chhunga en zawh loh kha ka hlau ber.

Bengali pakhat nen kan lenga, kan bo a, an sabji bazaar ah te kan kual a. Tram a la service ve bawk a. Saptawng kan thiam lo ve ve. Ih mawm.... Octopus hi an lo zuar var huar mai a, ka va han ei chak lo tak em!

Atukah Cairo lam panin kan chhuak a. Nile lui kamah Lunch ka ei ve tlat. Giza lam panin kan chuak leh ta a. Pyramid pathum dingtlar te leh Sphynx kan va en a. A hung chhung luh man Egyptian Pound 40 a nia. A chhung a luh tawh hnu ah pawh khan , a lian ber kha an hawng a, a chungah a luh nan pound 40 dang a lo ngai leh a. Kan inzui chho pat pat a... current a han thim ve phhut mai ah! Mummy kan hre chhuak rum rum.
Cairo-ah kan let leh a Pyramid atrang a Mummy an lo lak chhuak vek vang in Cairo museum-ah kan kal leh a. Museum luh man 20 ve thung, Camera flash awih loh. Mummy en an kha 40 an ti leh tlat a. Mah se vawikhat kal ve manah tiin ka lut ve hram a. Mummy 11 aawm a, a in tuam vek atang a a ruak deuh thaw thlengin. Mah se film ami ai chuana hlauhawm loh deuh. An te hlawm lutuk.
Musolman ram e ti lo chuan Port han pel ila, pimps hoin min vir nghal a. Luck ve lai tih mai loh chu sawi tur a vang khawps... an nula te an hmeltha bawn tawps. An in khuh pumpuhlum leu.
Tuipui Sen leh Suez Canal: Mosia khan khawilaiah nge a kan ang aw.....? tih mai a awl khawp mai. A lian tha hem hem khawp mai. Han dai kai mai na tur kha vang riau in ka hria. Pathian tih chu tel lo se la chuan ka awih lo tep ang. Tuipuisen asen lem lo a. Tuifinriat hi ani ngawt.
Suez Canal pawh hi record a siam ve vangin a hmuh nawm ve hranpa hrim hrim a. Km 162 nita in ka hria. Thlaler a lawng kal hi kan ang ber in ka hria. March thla a nia a vawt khawp mai. Ral leh lam leh lam ah thlaler a pe un mai a. Ropui ve deuh chu a ni e.
Part I chu zawh tir tawhmai ang. Part II ah Eastern Asia & Australia

Jul 5, 2008

NEED FOR SPEED

Tawlailir ke bial an hmu chhuaka, steam engine in a zui a. Kan changkang tawlh tawlh a. James Watt an mual min liam san meuh chuan Internal Combustion Engine a rawn lang nawlh mai a.

Carnot Cycle leh Otto Cycle-te chu bel lem lo mah i la, 2-stroke atangin 4-stroke. Single Cylinder, inline atangin multi cylinder 'V' engine-te, Deltic leh Radial-te a rawn lar chho a. Keini hun a lo thlen meuh chuan CRDi leh DTSi ten bazaar an mawi ta e.

Puakruk pai a sakawr chung chuan ai chuan 9mm nen a Merc a chuan chu a in nawm hleih aniang. Kei teh lul pawh hian ka awt ve ngawih ngawih mai a lawm maw le. Ke li nei awt pha lo mah i la, ke hnih nei tal! Mah se, thenrual tha ten, " I inbeng khalh pha lo ang" min ti. Ka tha a na bawn tawp. "Enge tun ang laiah rah nun a ngai tawh bik hlei nem, hmeh zeuh kha ani mai a! A din chhung na na na chu dingdihlip in ke khat chuan ka dinpui zo ve tho ang" ka la ti fan a.

Hmel zir loh nen, mizia a mi aia hnuai hret nih bawk nen, aaa….. pate tak ka lo ni kher bawk nen! In beng khalh ngai lo in ke li nei law law hi a awh na na na chu ka thei ve a lawm ka ti a.

Suangtuahna in Vanapa Hall lam panin 'Biangnovi' nen Merc dum dak hlarh chuan kan tawlh phei dun zal zal a. Low waist Jeans leh T's nghawng zau nen Reiek kawng chhe panin SUV in kan inphur nui ri ar ar a. Thianpa Kaartuunlawma te anniversary candle light dinner-ah amah te nen chauh khan, 'Zanin chu Sedan-in aw! An in kawng a chep e mai' a han ti sap a. A tuk Office kal tur chu Traffic a zam nasa si a. John Abraham-a R1 ang khan Liv Taylor aia nalh leh mawi khan nghet taka ka kawng bawra min pawm chungin kan duk chhuak leh ta a.

Enge ni ta? Zion Street chho ah traffic, motor leh mihring an jammed a ni! Kan han in hnuk chho ve det det kha… awi ka rei! Van pui a chim! Ka inbeng khalh pha ta awkawng lo mai. Vei lam leh ding lam a in beng chung zelin 'thal' em lo in kan hnunga thingtlang Sumo ding chu ka zuk back gear pawp mai a. Ka han hawi vel a, ka Liv Taylor-i chu Bike-ah chuan a lo thu ta reng reng lo mai a! Ka han en nawn leh a, sumo engine khuhna chirh kai luai chungah chuan a lo thu vang mai a. 'Devil Wears Prada' look kha 'Red Red Wine' khan a lo thlak ta daih mai a. Ka suangtuahna kal lai zawng zawng chu a tawp ta hmak mai a. Ka va han ui tak e aw!

Hetih lai mek hian ka Jammu tlangval thianpa ve thung chuan a tak ramah a Mercedes chuan nawm zia te, Honda City a hne tawh thu te. Nano man tlawm bawk si, cute bawk si a booked thar thu te min lo fah ve mial mial a.

Ka ngei roh lutuk a. A chhan chu maw…. Toyota Innova upholstery chu Jockey designer te design a nih thu leh Hyundai Accent Power Steering nawm zia leh Chevrolet Aveo a anti-theft security sytem a vuah thar thute min hrilh kher kher kha ani. min 'awh fik' !

Lo! Ngai teh, thil engkim hi a siamtu siam ani a, Duat taka a enkawl te kan ni. Ka Jammu Pundit thianpa N-95 chu ka han kheuh sak chhin a. Phone Book-ah chuan Merc, Astra, Santro Xing, Accent, Innova etc te chu a lo tlar dul mai a. Ka thianpa thianpa, Kashmiri Maulana chu ka zawt ta phawng mai a. Ti hian min hrilh fiah ta a.

A car neih zo zai te khi ama siam vek an ni a.. Duat tak a a enkawl te anni. Merc khi tuna a enkawl lai ani a. Honda City khi a hlui hlawn tawh a. Innova khi 'Jockey Underwear' a present a. Aveo khi a 'emotional blackmail' mek ani a. Accent khi a stylish a, chul vel a nuam a. A zei bawn tawp! Ball room emaw bed room emaw 'Top Class' tiin min hrilh leh a. Tata Nano ve thung hi le…..? Ani chu 'lower middle class, simple yet complicated, educated but extremely beautiful'! Mah se, mitin awh phak ani!

Wah wah! "Jammu Pundit ka raj Kashmiri Maulana ne khul diya"
2 nge 4 wheelers ka awh tak pawh ka hre ta lo e! Ka awt ani ve tawp mai.. ha ha ha

Jun 28, 2008

Pakhatna nih tumin?

American Idol > Indian Idol atangin Mizo Idol. Heng bakah te hian Show tam tak a kal mek bawk a. Hman zan chu 'Chak de Bachche' kha kan thlir thap a, top 3 atanga a tla tur an han puang kikawi kual vel ah khan naupang ho kha ka lo thlir a. Suangtuahna pawh la nei phak hmel kha an pu si lo a, mah se an hmelah khan 'ber' nihna hauh kha an tum hmel hle in ka hria a. A har hian ka ring a puitling tan pawh, lam pah bawk, zai ngai bawk, hmel siksawi kual ngai bawk.... kei chuan ka tlin lo sa.
An han puang kha a tla te pahnih kha, a mipa naupang zawk kha chu a insum thei mai a. A hmeichhe naupang lungchhia insum thei lo an in sut tak tak mai kha! An thlem bang zo lo. Naupang tah tak tak te khan a tap a. Ngaihtuahna a ti thui duh ngei mai.
Kei pa nunnem, zaidam (?) tih takah ka mittui a lo parawl teuh hman pek a. Reality show kan uar a, a thenin an sawisel a, a thenin a sawisel a te an sawisel leh a. Mah se tihtur nei lo a tv hmaa thut chuan en a lo nuam aniang chu.... a la kal tluang zel a TRP pawh a sang tha thei fu!
Mah se i han ti teh ang mi tam tak ngaihdan ka tawmpui a. Naupang te te a tanga excel tur a kan in nawr hi a fuh ber lo chuan ka hria a ni. Puitlin hma a puitlin. Hmana Bihar naupang Tathagat A Tulsi kha matric pass naupang ber record a siam kha. MSc pawh record a siam leh kha. Mah se hei tunah chuan a reh ta daih mai a. Enge a tih chhunzawm tak zel le?
Lar hma te hi naupang te hian an chak pawhin ka ring lo e, nu leh pa ten lar kan tum vang mai mai ani in ka hria. An tum ang an tlin leh loh hian mental depression in a tlak phah fo thin. Kar hmasa lam a Kolkata dance reality show a mi te ang kha. Judge te remark vang khan hei a tawngthei tawh bawk lo a , a che hlei thei tawh bawk lo anih hi!
Kumtin SSC leh HSC result chhuah dawn leh a chhuah hun chung vel hian mahni intihlum an tam thin hle anih hi! Pakhatna nih duh vang. Thiante umphak loh hlauh vang! A pawi ti rawh... 90% pel te pawh an inawkhlum duh phah a nih hi. Hlawhtlin hi sum leh pai chuan a hlawhchhuah hma theih pawh ani thei e... mah se rilru puitling tello a sumleh paia hlawhtlinna chuan khawi teh ualah mi i thlen thin lo.
Kumtlin hmain mipui enbik nihna an lo chang a. dawt sawi lo chuan Mizoram Idol chhuak te pawh sawichhiat an tawh phah nasa reng a ni. Mizoramah lah kan lo copy ve nghal zel bawk si a... Pakhatna nihtumin puitling zolo min chhuah teuh ang tih ka hlau deuh!

Jun 4, 2008

Ruah aw sur buan buan!

Ruah aw sur buan buan! tih a va chakawm leh tawh em. Nizan khan Mumbai-ah pawh ruah hmasa tlem te kan dawng ve a. Ka va do han hram pek a. Dawn a ti thui ngei mai.
Mizoram chu nisela aw...! Chhas te neih hranpa kha a ngai lo reng reng. Ruah mal in hma a rawn hruai a, rangva inchung ngei mai kha a rawn ri kauh kauh a. Lonei ngai lo leh hmu ngai miah lo pawh kha 'kan sawmfang dum dur' tih hla kha kan sa rilru ve ngaih thin zawng anih kha. Ti chuan inah tawmin kut vei lam khan dithli far femah kan va dah a, kan sualna zawng zawng nen a fai ta duak thin kha ni mai in ka hria.
Sikul bang kan han hawng a, ruah in min han nan haw ngei mai a. Nuam thei tak a ni. Chhe lo deuh haw pui tumphei chuan, sur reng se ti a tawngtai mai kha a chak awm thin. Zanah ruah a sur ri cherh cherh a, mut kha a va han chhuak duh thin tak em. Zing thawh a lo hun a, sikul kal hun thleng khan sur law law se la kan ti leh roh si a. Fur khaw cheng khan kan nun kawng kha a lo va han hruai kual nasa thin em? A zarah kan him a, a zarah kan buai phah bawk a.
Nihliap kha kan mamawh em em bik pawhin ka hre lo. Mah se, kan tet leh zual deuh lai a, fur tui hawk kawra kan inbual thin kha chu sawi chi vak pawh ani lo. U Peka hian tum khat chu min fuihpawrh a, tuihawk paw eng phat mai kan in insiak hrep tawh. Mah se kan pum kha a lo chak khawp a, kan damloh phah bik miah lo ania.
Ka la hriat reng mai chu, Govt a kan kal lai hian kan sikul bang hi ruah in min dang a, Kan class a hmeltha ve deuh mai pakhat nen hian min dang dun hlauh mai a. In deuh awih loh! Kha mi tlai kha chu ruah sur tawh zawngah mnhla ka la ti ber awm e. Ruah a ban fel meuh chuan nihliap hi a lo keng reng si a. Kan inzawn haw dun ta tho a.
Vairamah kan han awm tan a. Fur khaw diak lai a haw ngaih chang a lo awm leh a. A w... Kolasib thlang Rengtekawn zet khu! Ni li lai mai tum khat chu min dang a. Mipa pahnih kan ni a, motor-ah kan riak a, zingah min lo kai tho si lo. Ka tho a hman tep a. Zana ka mutna ah khan ka lo awm tawh miah lomai a. Driver khan khawilai nula/thlawi nge nen min lo fawr pui dun hi a lo nia. Ka muhil der tha leh ta ngawt mai a.
A tawpah kan tlang ve a, mah se maw...... kei chu motor kha ka chuang ve ngam ta tlat lo mai a. Kein pa takin ka lo va dai kai a. Sawi thui lo mai ang. Ruah hi sur leh phawt mai rawh se. Kan chhehvel hia lum tawh e mai. Exam lai rilru a ti phawk leh tlat.
E.. takin a.... BA final year ka exam ve mek a. Beuh beuh mai a. Ruah sur ang tlur in ka bei a, ruah mal ang phiarin ka sawn muang bawk. Ka exam tawh zawngah chuan ka la thiam over! he he... BA pass tur a kum sawm zet a han duh chu le...!

May 30, 2008

Tuifinriat leh Ka pianna!

Kan tet lai a tuifinriat han sawi kha chuan Titanic kha alang nghaluar mai a. Tuifinriat kam (beaches) phei kha chu a Bay Watch nghal ruih mai thin a nih kha. Ka pianna lam han tarlang hmasa i la, khaw fimkhur lo khua ah ka pianga ("an lalin kel a ti kanga, Kelkang an ti(?)"). Tuifinriat kha chu hla ve tak ani. Zawngtah kung tam thu bak kha hriat ka nei awm lo e.

Kum a lo kal zel a, Tlawnglui pawh la hmu hawt lo khan tufinriat lamah tiin ka bungrua kan tel ve ngawt mai a. Tuifinriat chu a vawikhatna atan Bay of Bengal them ka hmu ve ta a. A lian ve khawp mai. Hmuh theih bak thleng khan tui vek mai kha a nia. Tichuan hei tun thlengin tui hlirah ka la cheng chhunzawm ta zel a. I awih em? Nikum May thla atang a tun thleng hian ni 234 teh meuh mai tufinriat lamah ka pil bo a. 2003 kum a ni 277 ka bik bo tih loh ah chuan ka record a ni e. Laawng kha ka han rui thei em em khawp a, a chang phei chuan Harbour kan chhuahsan hma, engine a rik hluah hluah hi chuan ka rui nghal ziah leh nghal a. Ruihlohna dawmdawn sawm pawh ei i la, kha kha ka thil ei hnuhnun ani chawk thin.


A nuam em? tih hi zawhna ka tawn zin pawl a ni a. Ka chhanna ah chuan nuam e' tih mai bak kha chu a vang khawp mai. Nia, anuam ve thin khawp mai. Ni 30 chuang tuifinriata pil bo hnu a, khawmual a han lan det det mai hi chuan thin phu hi a rang zawt zawt tawh mai ani. Tu amaw dan takah khawi lai thliarkar emaw a vai ngal ria zin zen emaw, African buk ve tak tak emaw, Thai nula chawnping ve tak pawh kha an no hle tawh mai ani. Kan hawi dauh dauh thin mai maw le.


Mihring chen mumal lohna pawh ni se, khawmual kha kan ngai ve em em mai a. Chunglamin zah a ngaih a, tuifawnte a nasat lem loh hi chuan a zia viau a. Kan intihlim a, tlai lamah volleybal te kan khel ve a, zanah sirukla te kan chhiar a, ngaihtur nei lo pawh kha lung hi a leng ve em em mai a. India ram hmun hrang hrang mai bawk ah Island lam te cuan chhuah anuam hle thin. A bikin Minicoy beache te leh Andaman Island hrang hrang han tlawh chang hian tih tur a awm lem loh pawh in Coral (phalloh mah nise) kan dap kual a, snorkelling nen hun kan hmang tling tla ve mai thin.


Arabian sea hi chu zah a ngai thei a, Bay of Bengal leh South China Sea vel hian tun thleng hian rilru a la ti ralti a. Tunah chuan tui fawn te a zia chuan ka rui tawh bik lem lo. Mah se maw, tui fawn ding leh vei hi chu a zia a, chung lam leh hnuai lam a min han then mai hi chu pum a awm zawng zawng hi a theh chhuak mai vek mai a ni. Eng anga tuihnai pawh hi in chhawp reng mah se ei rih loh mai kha tih thei awm chhun a ni thin.


Hetiang ka rawn ziah vang hian tuifinriat hi a nuam lo e tihna a nilo a. Khawmual lam a luck lo deuh te chuan mermaid-te hi kan zawng ru ruai thin. Sangha lianpui pui hmu turah te min han ngai ngawt a. Kum riat zet tuifinriata ka vahvaih chhung hian Dolphin aia lian ka la hmu lo reng reng. Tih tur neih loh changin sangha kan man a, kan chhuah leh a.


Tui chen ka thiam viau turah i lo ngai mai thei. I lo ngai anih pawhin i ti dik chiah. Tuififinriata tui chen thiam loh te chu.....deep diver nihna min pe a, ka dive tawh chuan min phawrh chhuah leh hma chu ka chhuak tawh mai mai ngai lo. Heng zawng zawng ka ziahna chhan ber chu maw... tunah hian South Mumbai a Taj Wellington Residency Swimming Pool thlirin ni 3 ngawt hun ka hmang tawh a, kan va han in hausak hleih ve ka ti deuh a ni. Ka room tukverk hmazawn chiahah a awm leh nghal a.

Heng thlalak te hi i hre thei hlawm em?




























May 28, 2008

Celebration Time@VaiVa

Come this June, VaiVa is going to be one year toddler. Thought of making it more glam look and sexy; then I recalled myself reading this sexy, style,.. blah blah blah stuff.
Yep, it's right! In today's world, anything can be sexy. We all might have seen sexy car, sexy shoe, sexy dog ......etc. It is no longer a taboo, no longer a vulgar word. Think of yester years when someone passed comments on someone else whispering 'sooo sexy', nope.. I was not that someone. 'Chappal, jutein padenge tujh par'.
But thing has changed, anything can be sexy and all became sexy conscious! Wanna be sexy... obviously, at least me (I've been waiting for someone who'd call me 'SEXY' ), HE or SHE no longer matterred. However, I wondered who is sexy or what is sexiness. We named some actors and actresses, be it Bollywood or Hollywood, sexy guys! Her curves, barbie slim figure, his hair style , his six pack abs and the lists going on and on. Imagine a porter sporting six pack abs like Shahrukh or a girl much thinner than Paris Hilton because of malnutrition. Lolzzz... my buddy, Kartuunlawma would have gifted me one tight slap for writing this kind of dirty stuff...(?)
Lets go back to the point! For making more sexy, I designed a Babel in my mind with my limited capability in Computing. I tried changing templates, fonts, background colour, new widget etc... but couldn't settle on that. At last came the solution (only for me, may be), 'sexiness' is not about the visible but about the invisible which is invincible. A great style quotient is nothing without the person's attitude, self confidence and how well he/she carry him/herself . So I heartily agreed and vowed that it will be like that from now onwards!
Here's the bottom line: after writing all those 'bakwas' I realised that I have none of the above qualities. That's the only reason, reason to believe that 'I am not sexy at all'. Ha ha ha.... Rairahtea is requested to keep mum, I know you are intelligent, smart and genius!

May 15, 2008

ELEKSAWN MANIFESTO

Eleksawn a hnai leh ta kuar mai a. Kan sawrkar dinglai hian a term thum dawn em? tih kan in rinsiak lai a nia. Kan chian loh dan chu a in ang tlang hlawm phianin ka ring. Kan sawisel ring hlawm khawp a, mah se thlaktu tur kha an awm leh chuang lo ang tih ka hlau deuh! Zoram pawnlam atang pawhin a khu rim kan hre phak ve tan ta. Kei chuan thil dang daih ka han sawi teh ang ka tia mi sawi hnu tho hi alo ni leh thin a. Kan hre hnemin kan chhiar hnem ta a. Kan chungah a in nghat ta e. Enge tun kum 5 chhung hian kan hlawh chhuah le!
Sawi tam lo mai ang i hria ve reng kha.
Kei chuan maw vote ka la thlak miah lo na a tun tum chu ka thlak ve thei em ang chu tiin ka vote tur ka lo thlang ru ve a. Ka duhthusam sawmte:
1. Eiru thei lo tur, rualbanlo/kutke kimlo pawh ni se! Ih mawm, tunlai khawvelah chuan kan changkang tawh a, e-governance-te pawh kan sawi rik tawh kha. Pindanah kankalh khung a nga an thluak in ram a kal zaih zaih tawh mai dawn a ni! Policy making chuah ni loin Planning leh Implementation thlengin mouse tluk lekin a vaivir tawh mai dawn a ni.
2. Pathian phena hmang lo tur chiang sa, Pathian awm ring miah lo ni law law mai sela a duhawm . Chuan dawt a sawi pawhin mipui leh zel chuan Chunglam thinurna kan tawngbaw lo ang chu. Pathian thusawi kha Pathian rawngbawlna emaw an ti thin a. Mihringpuite rawngbawl kha ani Chunglam tan a rawngbawla chu tih kha an theih nghilh daih zel a.
3. Eiru tur deuh mi ang a lan pawhin, a eiruk te chheprelh a, vairam a invest ru bo daih leh Sum vairama khawhral ching mi ni lo... a a a.... khawnge Zoram ta a lawm ti ila, Zoramah i hmang zo law law teh ang ti ngam! Leh hem hem mai a.
4. Tun tum chu ka eiruk thenkhat hi Sawma pakhat lo deuhin kan kawmchhak sikul a zirna bungrua a chhe e mai ti a, sum tlem a zawng thehthang inhuam mi an ni tur ani!
5. Sawichhuak thei miah lo tur. Sawichhuah chu a hmanna a kikawi kual duh e mai. Central sum a rawn thleng tawp kha a hman dan lo thiam turu bawn tawps ni rawh se.
6. Hel a invauchher ngai lo a mahni a hel ve tawpte an ni tur a ni. Dik leh tha a an hriat te, hel tih ang a ti ve tawp mai kha hel an ni mai. Mipui te tan chuan a tha duh phian in ka ring. Silai lek leh bomb tipuak kha hel amaw ti tlat an nih chuan ka vote lo si khaw ang!
7. Kawl ho hnawtchhuak tak tak ngam a ni tur a ni. YMA ten an mi duhsak zawng(?) te an lo hum palh anih pawh a. "ve mai mai a che u" tih pah a prision van a kawl vai a Tiau thleng chauh ni lo Rangoon thleng thak a thawn chho ngam. Pa dawn rep rep mange aw!
8. MZP leh MSU hming te, SSU hming te a mimal contract rawn dil dawk dawk an awm chuan a lo kick chhhuak nghal bur ngam tur ani. Pen sen leh pen hring a recommendation ziah ching mi a nih vaih chuan!
9. Amah chu loneitu vangvat kai, ramhnuai a kal vanga kai ni lo a ni tur ani. Tichuan loneitute thawhchhuah rim tak kha a thehthang dan zawngin vangvat karah a vak let leh ngam ang. Vawihnih khat ramhnuai kal vang a kai hi chuan an kal leh chuan a zuk tawh ang tih an hlau a an kal nawn tha duh tawh lo.
10. Atawp berah chuan kha leh chen mipui chanai min lo ei zawh sak tu te kha,"Khawi maw, i ei hnem kha. Za a 99 tal min kir rawh" ti a kan officer hlui te leh hruaitu hluite chhuahchhal ngam tur. Leh riap riap mai dawn a! Mahni kal kher pawh kha a ngai dawn lo a. A click zeuh anga CBI an lo lut keuh mai dawn ani!
Khi pa pui roh khi tling mai se la aw..... ha ... Zoram chu kan vul chek chuk anga. "Vai kan ngai tawh lawng, Kawl kan hlau tawh hek lo ang," tih kha kha kha Idol leh Icon zawng zawng ten an sa rual tur. Ka tui hlut a. Chanchinthar chhiar a thil dang reng reng mai chhiar tur awm lo. Politics, vai leh kawl te hian thluak an tivir... khawlum nen!









May 11, 2008

Missionary-te kawng tum zawh in!

Goa lam zin kan report zo chauh a, Ka ning lutuk in leave tlem ka la a, U te hnen lamah tiin zin ka intintuah a. Stress Buster atan Missionary-te hnenah ka han intihlim teh ang tihna te pawh aniang chu! Ti chuan, 4th May khan Agra thleng ticket la in Punjab Mail-ah kan thu ve tawng mai a (Kaartuunlawma'n min rawn thlah a). Agra lam atangin Taj Mahal leh Red Fort en pahin ka kual ang chu tih laiin, ka bula thu Kanpur pa chuan Jhansi ah chhuk la a hnai zawk ang a tih avang chuan ka chhuk ta a.
Alum bawn tawp. Tichuan, Uri lam panin Bus in ka chuang ta a. Thleng ve leh mai a. Uri -ah chuan kan zawt vel a min chhang tha duh ta hauh lo mai a. UP thianten Etawa Dist. chu misual awmkhawmna an tih kha ka hre chhuak rum rum mai a. Ticket min pek duh tak tlat loh avangin ka thu lui ve ta tlat a. Athim tawh tihah kan chhuak a. A kawng chu an chhe laileng khawp leh nghal a. Rei kan la kal hmain an mahni vaiho dan takah Toophan a rawn thawk a le(h)! Kan var ta pho mai a. Giza a Pyramid kan tlawhni kha ka hre chhuak rum rum. Vanduai a siamin nge ni Thingkung lian zet hian kawng a lo kham ta ruah mai a. Hriat ngai loh ramah kan mal tawlh tawlh mai a. Ka U te'n thim hnuah chuan chhuah loh a tha an tih kha kan hre chhuak zawk a. Engtin tin emawni kan thian fai thei mai a. Kan kal leh dawn chauh a a dang a lo tlu leh a. Dawt sawi chung zelin vawinga zet min dan hnuah zanlaiah Etawa chu ka thleng phei ve ta hram a. Ka u chuan min lo nghak fan a. Pastor Biaka inah kan in phur phei a, zan chhuah a that loh avangin kan riak ta a. Zing tak, khuantevikah min kai tho a, an awmna Tameri thingtlang panin kan in phur phei ta a. A va han khawte em em. Min han en duh khawp leh nghal a. Hrilh fin an har hmel ka ti khawp mai.
An fate an lo lawm khawp mai. An hmel han hmuh chuan ka khawngaih zawk. Heti reng reng mai a thlen harsa a an hun an han hmang hi! Kum 20 dawn evangelist/ teacher a an kual hnuah pawh kohna an hmu hla ang tawlh tawlh a. Nula missionary te pawh an lo awm ve a. An huai chiang! Zial chu a zuk theih loh nghal pang a, a ruk a zuk angai tha leh ta. Mizoramah lo kal se an kristian ka ring hauh lo. An ringtu leh thawktu te ho tar tak tak te chu kan mihring hmuh hnaivai an ni ta reuh mai a. A then an rin viau laiin, a then an confused ve chiang khawp mai. Mah se network tal kan la man e! Mulayam a a lal tawh lo a current a chhe hle. A te ber thleng khan Vai tawng kha an lo thiam tawh a. Mah se , ngaihsan pakhat ka nei leh ta. Mahni ute mah ni se, Vai ramah an hun hmang mah se, Mizo tawng a tawng mai ni lo a chhiar thlengin an thiam vek mai a, a naupang ber kha ka hmuh hnuhnun ber kha Arunachal Field a an awm lai ania, a tawng thei tan chauh kha a ni sia. Kum6 mi pawhin Mizo Bible a chhiar thei tlat!
Ka nin ve thung chu mi in ti chawl ve em em in zing mut rei kan han tum a, u berin,"Naupang hmuhah an mu rei ngai lo" tiin zingtin min kai tho ziah mai a. A nuam tawk ka cham a anni chhungkua in Mizoram lamah Retreat neiin min hawsan dawn ta bawk si a. Lucknow-ah kan phei a. Synod nge nge, Field Secretry inah thlengin vawksa leh bawngsa ka ei nghek. Amaherawhchu Lucknow Mizo inkhawm ka tlaia, pawi ka ti khawp. Ka ute pawh an haw chho ta .Kei pawh zaninah Mumbai lamah kir leh ta nge!!!

Apr 27, 2008

Kartuunlawma Damdawiinah!

Tun thla chu zin buai in ka buai a, Goa vawi 7 ngawt mai ka thleng thla hman a. Chutihlaiin ka thianpa duhtak Kartuunlawma a lo dam lo, damdawiinah an lo admit rup mai a. Chupawh chu ka tlawh hman hlei thei lo a. Thla tawpah meuh chuan ka tlawh ve thei ta hram a. Ka va thleng chu a lo bumro khawp mai a, a dinna chung a thingro ding lem ang mai khan a lo zar bum mai a. A mutna khum ka va thleng a. A natna ka han hre chiah mai chu(h) ! Ka phu zawk mai maw le.
Ti hian a lo dam lo a. A mit ding lam a inchhin tha chiah lo, tin a kam thuahin a ka ding lam a in hawng zel. Tui a pai thei lo! Inbual in amit dinglamah sahbawn phuan a lut zel! Ka van khawngaih chiang. A meng ru reng mai hi a lo ni a. Kaartun bu han lei mai tur ka hmu si lo a, Apple leh pul lo te ka hawn ve a. A eitur lam pawh ngaihsak ta lo chuan, apple a thil inbel kha a lo pawtthla a, a lo bih chiang nger nger mai maw le.
Heti tak mai a na kan va kan ve a, Kalam Effect bu chhuak thar leh Google Story ka lei kha a kawm a naupang lawm tur niawm tak a Google tih design velah khan min bik bo san ta daih mai a. Lehkhabu ka chhiar san ve a, a thina rim leh bawk si a. Awm ngaihna pawh ka va hre hrep lo e. Thliarkarpa leh Rairahte a te khan Kaartun bu chhuak tha in nei mial lo maw?